Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 1: Ý tưởng tuyệt vời

Sổ tay khởi nghiệp - Ý tưởng tuyệt vời

Giới thiệu

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Nội dung cuốn sổ tay này dành cho những người mới làm quen với thế giới khởi nghiệp. Hầu hết chúng sẽ không mới đối với những bạn từng đọc qua các bài viết của YC, dù sao thì mục đích cuối cùng của cuốn sổ tay này là tập trung tất cả nội dung ấy vào chung một chỗ.

Quyển một này chủ yếu trình bày cách bắt đầu một công ty khởi nghiệp. Có thể sẽ có quyển hai với nội dung hướng dẫn cách mở rộng và phát triển một công ty khởi nghiệp.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Lời mở đầu

Mục đích của bạn khi khởi nghiệp là làm ra một thứ mà người dùng (user) yêu thích. Tiếp theo đó, bạn phải tìm cách để có được nhiều người dùng hơn nữa. Nhưng giai đoạn đầu vẫn là cốt yếu nhất, hãy nghĩ đến những công ty rất thành công vào thời điểm hiện tại. Họ đều bắt đầu với một sản phẩm mà những người dùng đầu tiên đều yêu thích đến mức họ giới thiệu nó cho những người khác. Nếu bạn không làm được điều này, không sớm thì muộn bạn sẽ thất bại. Nếu bạn lừa dối mình rằng người dùng của bạn thực sự rất yêu thích sản phẩm trong khi thực tế họ không như thế, bạn cũng sẽ thất bại.

Nghĩa trang dành cho các công ty khởi nghiệp đầy rẫy những người nghĩ rằng họ có thể bỏ qua giai đoạn đầu tiên quan trọng này.

Tốt hơn hết là ngay từ lúc đầu bạn hãy làm ra một sản phẩm mà chỉ có một số lượng nhỏ người yêu thích nó thay vì một sản phẩm mà có rất nhiều người thích. Mặc dù cả hai đều mang lại cảm giác khả quan và tốt đẹp như nhau, nhưng việc tìm thêm nhiều người sử dụng sản phẩm sẽ dễ dàng hơn là khiến họ chuyển từ thích sang yêu thích.

Một cảnh báo nhỏ cho những ai đang muốn làm khởi nghiệp: Đây là một công việc hết sức kinh khủng và nó không đảm bảo sẽ thành công! Chúng tôi thường xuyên nghe những nhà sáng lập (founder) nói rằng công việc này khó khăn vượt quá sức tưởng tượng của họ. Bởi vì không có một công thức nào cho loại công việc này và cường độ công việc của một công ty khởi nghiệp thì cực kỳ cao. Tham gia vào một công ty khởi nghiệp mới thành lập (early-stage) đang trên đà tăng trưởng nhanh sẽ có lợi về tài chính cho bạn hơn là tự bạn dấn thân làm khởi nghiệp.

Hơn nữa, bắt đầu với một công ty khởi nghiệp không tạo nên rủi ro nào cho sự nghiệp của bạn. Nếu bạn giỏi về công nghệ, bạn sẽ có rất nhiều cơ hội nghề nghiệp cho dù công ty gặp thất bại. Hầu hết mọi người đều rất kém trong việc đánh giá các rủi ro. Cá nhân tôi thấy rằng rủi ro của bạn còn lớn hơn nhiều nếu bạn nhiệt huyết với một ý tưởng hay dự án mà lại đi chọn tiếp tục một công việc an toàn, nhẹ nhàng và thiếu thoả mãn.

Để có một công ty khởi nghiệp thành công, những thứ bạn cần là: một ý tưởng tuyệt vời (bao gồm một thị trường rộng lớn) , một đội ngũ tuyệt vời, một sản phẩm tuyệt vời, và một chiến lược triển khai tuyệt vời.

Chương 1: Ý tưởng tuyệt vời

Một trong những câu hỏi đầu tiên chúng tôi hỏi các công ty khởi nghiệp là Bạn đang xây dựng cái gìtại sao lại làm thế.

Chúng tôi tìm kiếm những câu trả lời rõ ràng và súc tích. Hai câu hỏi này đánh giá bạn (với tư cách là một người sáng lập) và ý tưởng của bạn. Việc suy nghĩ và giao tiếp rõ ràng của một người sáng lập rất quan trọng, bạn cần chúng để chiêu mộ nhân tài, huy động vốn, bán sản phẩm, v.v… Các ý tưởng thường phải rõ ràng để dễ dàng phổ biến, và những ý tưởng phức tạp thường là dấu hiệu của một mớ suy nghĩ hỗn loạn hoặc một vấn đề không tồn tại. Nếu ý tưởng đó không tạo nên hứng thú cho những người lần đầu tiên nghe về nó, đó là một ý tưởng tồi.

Một câu hỏi khác của chúng tôi là Ai là người thực sự cần đến sản phẩm này .

Trường hợp tốt nhất là, chính bạn là người dùng được nhắm đến. Trường hợp tốt thứ hai, bạn am hiểu về những người sẽ dùng sản phẩm này.

Nếu một công ty đã có người dùng, chúng tôi sẽ hỏi lượng người dùng sẽ tăng lên bao nhiêutăng nhanh như thế nào ? Chúng tôi cố xác định lý do tại sao nó không thể tăng nhanh hơn nữa, và chúng tôi đặc biệt quan tâm nếu người dùng có thực sự yêu thích sản phẩm đó không. Nghĩa là, họ sẽ giới thiệu sản phẩm đến bạn bè của họ mà không cần sự khuyến khích từ phía công ty. Chúng tôi cũng hỏi xem công ty có đang tạo ra lợi nhuận không, và nếu không thì lý do tại sao.

Nếu công ty đó chưa có người dùng nào cả, chúng tôi sẽ cố xác định những chức năng chính yếu nhất để xây dựng trước nhằm kiểm tra giả thuyết của mình, tức là, nếu chúng ta đi ngược lại từ trải nghiệm người dùng hoàn hảo nhất, chúng ta sẽ tìm thấy thứ chính yếu để bắt đầu.

Cách để kiểm chứng một ý tưởng khởi nghiệp là chạy thử nó và xem việc gì sẽ xảy ra, hoặc thử bán nó đi (ví dụ bạn cố gắng đạt được một hợp đồng trước khi bắt tay vào viết code). Cách thứ nhất phù hợp với những ý tưởng cần khách hàng (người dùng có thể cho bạn biết họ sẽ dùng nó, nhưng trên thực tế việc đó cũng không giúp bạn giải quyết hết mọi chuyện) và cách thứ hai phù hợp với những ý tưởng cho doanh nghiệp (nếu một công ty nói với bạn họ muốn mua nó, thì bạn cứ làm nó cho họ). Đặc biệt là khi bạn là một doanh nghiệp, một trong những câu hỏi đầu tiên dành cho bạn là bạn có đang sở hữu một hợp đồng từ một khách hàng nói rằng họ sẽ mua thứ bạn đang làm không. Đối với hầu hết công ty công nghệ sinh học và phần cứng, để kiểm chứng một ý tưởng việc đầu tiên là nói chuyện với những khách hàng tiềm năng và xác định những phần thiết yếu của công nghệ mà bạn có thể xây dựng ngay được.

Việc cải tiến ý tưởng của bạn từ phản hồi của khách hàng rất quan trọng. Và việc bạn thấu hiểu họ cũng quan trọng không kém. Bạn cần những thông tin này để đánh giá một ý tưởng, phát triển một sản phẩm tốt, và xây dựng một công ty tuyệt vời.

Như đã nói ngay từ đầu, làm khởi nghiệp rất gian khổ. Nó ngốn rất nhiều thời gian, và cần sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Người sáng lập và nhân viên cần phải có chung một sứ mạng để duy trì nó. Vì thế mà chúng tôi hay hỏi những người sáng lập rằng: tại sao bạn lại muốn thành lập một công ty.

Chúng tôi cũng hỏi làm thế nào để có một ngày công ty trở thành độc quyền . Có nhiều định nghĩa về độc quyền, nhưng chúng tôi sử dụng định nghĩa công ty độc quyền của Peter Thiel:

Những công ty làm tốt việc của họ đến mức mà các công ty khác không thể đưa ra một thứ khác để thay thế.

Đương nhiên là chúng tôi không muốn công ty bạn hành xử phi đạo đức với các đối thủ cạnh tranh. Thay vào đó, chúng tôi tìm kiếm những doanh nghiệp trở nên mạnh mẽ hơn khi được mở rộng và rất khó bị sao chép.

Cuối cùng là câu hỏi về thị trường. Thị trường hiện nay lớn như thế nào , nó tăng trưởng nhanh như thế nào , và tại sao trong mười năm nữa nó vẫn tiếp tục tăng trưởng . Chúng tôi cố gắng tìm hiểu tại sao thị trường đó tăng trưởng nhanh chóng, và tại sao nó lại thích hợp cho một công ty khởi nghiệp. Chúng tôi thích thời điểm mà đa số công nghệ đang bắt đầu đổi mới mà mọi người vẫn còn chưa nhận ra, những công ty lớn rất kém trong việc quan sát thấy những điều này. Và bằng cách nào đó đừng đi theo lối mòn suy nghĩ thông thường, hãy tiếp cận một phần lớn của một thị trường nhỏ.

Vài suy nghĩ về ý tưởng khởi nghiệp:

Chúng tôi rất thích những thứ mới phát sinh từ một thứ khác. Hầu hết các công ty lớn đều bắt đầu với những thứ rất cơ bản nhưng mới lạ (một định nghĩa chấp nhận được của từ “mới” ở đây là tốt hơn gấp 10 lần). Nếu có 10 công ty cùng khởi nghiệp với cùng một ý tưởng trong cùng một thời điểm, thì chúng tôi sẽ nghi ngờ ý tưởng đó đã có ai khác thực hiện rồi.

Một lý do quan trọng không nên theo lối suy nghĩ thông thường là làm một thứ mới và khó khăn sẽ dễ hơn làm một thứ ăn theo và đơn giản. Người khác sẽ tham gia và giúp đỡ với bạn nếu đó là trường hợp đầu tiên, chứ không phải trường hợp thứ hai.

Những ý tưởng khởi nghiệp tốt nhất nghe thì có vẻ tệ nhưng thực tế lại ngược lại. Do đó, bạn không cần phải giấu diếm ý tưởng của mình. Nếu nó quả thực là một ý tưởng tốt, hầu như chả ai muốn ăn cắp nó cả. Thậm chí nếu nó nghe có vẻ rất đáng để ăn cắp, nhưng hãy nhớ số người có những ý tưởng tốt ở ngoài kia gấp tối thiểu một nghìn lần những người sẵn sàng biến chúng thành hiện thực. Ngoài ra, nếu bạn kể cho những người khác nghe việc bạn đang làm, họ có thể sẽ giúp bạn đấy.

Khi kể cho người khác nghe ý tưởng của bạn, mặc dù ý tưởng đó gây hứng thú lần đầu với vài người nhưng hầu hết mọi người sẽ bảo ý tưởng của bạn dở tệ. Có thể họ đúng, có thể họ không giỏi trong việc đánh giá một công ty khởi nghiệp, hoặc cũng có thể họ chỉ đang ghen tỵ với bạn mà thôi. Dẫu lý do nào đi nữa, việc này sẽ xảy đến rất nhiều, nó sẽ khiến bạn bị tổn thương, và dù bạn nghĩ rằng những lời này không ảnh hưởng đến mình, bạn vẫn sẽ bị chút nào đó ảnh hưởng. Càng sớm phát triển niềm tin vào bản thân và không bị kéo xuống bởi những người ghét bạn, bạn càng trở nên tốt hơn. Bạn nên nhớ:

Đi cùng với sự thành công của bạn chính là những kẻ ghét bạn.

Giả sử bạn muốn bắt đầu khởi nghiệp nhưng chưa có ý tưởng nào thì sao? Tôi nghĩ có lẽ bạn không nên làm khởi nghiệp. Bạn nên có một ý tưởng và khởi nghiệp là cách để biến ý tưởng đó thành hiện thực.

Chúng tôi từng thử nghiệm việc này bằng cách tài trợ cho một số nhóm đầy triển vọng nhưng chưa có ý tưởng nào cả với hi vọng họ sẽ có những ý tưởng hứa hẹn sau lần tài trợ của chúng tôi.

Tuy nhiên, tất cả bọn họ đều thất bại. Tôi nghĩ rằng một phần vấn đề là do những người sáng lập giỏi thường có rất nhiều ý tưởng tốt (rất rất nhiều là đằng khác). Nhưng một vấn đề lớn khác là khi bạn đã có một công ty, bạn phải nhanh chóng nghĩ ra một ý tưởng, và vì bạn đã có một công ty chính thức nên ý tưởng bạn nghĩ ra không được quá điên rồ. Cuối cùng, bạn gom được vài ý tưởng nghe thì có vẻ hợp lý nhưng chỉ là những ý tưởng ăn theo người khác. Đây là mối nguy khi không có ý tưởng ngay từ đầu.

Vì thế, tốt hơn hết là bạn không nên gắng sức để nghĩ cho ra một ý tưởng khởi nghiệp. Thay vào đó, hãy học hỏi thêm nhiều thứ khác. Luyện tập chú ý đến các vấn đề, những thứ trông chẳng mấy hiệu quả, và những đổi mới trong công nghệ. Tham gia những dự án mà bạn thấy thú vị . Ra ngoài và gặp gỡ những người thông minh và thú vị khác. Đến một lúc nào đó, ý tưởng sẽ đến với bạn.

 

SSS Full-stack Engineer

Love Silicon Straits and want to know more about our company culture, working environment or job vacancies?
Find out more at careers.siliconstraits.vn.

Silicon Straits
Be Challenged. Be Inspired. Be Different.




Posted by

on January 13, 2016

in , ,

Comments

Follow us for more later

or subscribe with