Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 4: Chiến lược triển khai tuyệt vời – Cạnh tranh và Kiếm tiền

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Cạnh tranh

Có thể nói tóm gọn các lời đồn về đối thủ cạnh tranh như thế này: Chúng chỉ là những câu chuyện hoang đường trong giới khởi nghiệp. Những người chân ướt chân ráo khởi nghiệp thường nghĩ rằng đó là nguyên nhân thất bại của 99% công ty khởi nghiệp. Nhưng trên thực tế, những công ty đó thất bại do chính bản thân họ chứ không phải lỗi của người khác. Thay vì lo lắng đến các đối thủ cạnh tranh, bạn nên dành thời gian cho các vấn đề nội bộ của công ty. Nếu bạn thất bại, lý do thường là bạn thất bại trong việc làm ra một sản phẩm tốt hoặc xây dựng một công ty tuyệt vời.

99% thời gian, bạn nên phớt lờ các đối thủ cạnh tranh. Đặc biệt là khi họ kiếm được rất nhiều nguồn đầu tư và làm ầm ĩ trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đừng quá bận tâm cho đến khi họ thực sự đánh bại bạn bằng một sản phẩm có nhiều người dùng. Viết báo dễ hơn là viết code, nhưng ngay cả việc viết code cũng còn dễ hơn cả làm ra một sản phẩm tốt. Theo lời của Henry Ford: “Đối thủ cạnh tranh đáng sợ là người chẳng màng đến bạn, mà làm tốt công việc kinh doanh của họ.

Những công ty khổng lồ từng đối mặt với những mối đe dọa còn tồi tệ hơn những gì bạn đang phải đối mặt khi họ còn nhỏ bé, và tất cả bọn họ đều vượt qua. Luôn luôn có cách để phản đòn.

Kiếm tiền

Vâng, kiếm tiền – mục đích cuối cùng của tất cả công ty. Bạn cần phải tìm ra phương pháp để kiếm được tiền.

Nói một cách ngắn gọn là bạn phải khiến người ta trả cho bạn số tiền nhiều hơn chi phí mà bạn đã bỏ ra để mang đến cho họ sản phẩm/dịch vụ đó. Do một vài lý do, mà mọi người luôn quên để ý đến vấn đề tốn bao nhiêu chi phí để mang sản phẩm đến cho người dùng.

Nếu bạn có một sản phẩm miễn phí, đừng lên kế hoạch phát triển bằng cách mua thêm người dùng. Đừng dùng quảng cáo để thu hút người khác sử dụng sản phẩm của bạn. Bạn cần phải tạo ra thứ gì đó khiến mọi người muốn chia sẻ nó với bạn bè của họ.

Nếu bạn có một sản phẩm bán với giá trị trọn đời (lifetime value – LTV) ít hơn $1,000 cho một khách hàng, bạn sẽ không đủ khả năng chi trả cho công việc bán hàng. Thử nghiệm những cách tìm kiếm khách hàng khác nhau như SEO/SEM, quảng cáo, email… nhưng cố gắng tìm cách hoàn lại chi phí tìm kiếm khách hàng (customer acquisition cost – CAC) trong vòng 3 tháng. Nếu bạn có một sản phẩm trả tiền với giá hơn $1,000 LTV (lợi nhuận tất cả thuộc về bạn) bạn đủ khả năng để bán hàng trực tiếp nếu sản phẩm của bạn dễ bán. Nhưng trừ khi giá trị LTV của bạn khoảng $5,000 hoặc hơn, nếu không nó sẽ chẳng mang lại hiệu quả gì. Đầu tiên thử tự mình bán sản phẩm xem cách nào hiệu quả. Hacking Sales là một cuốn sách hay đáng để đọc.

Trong mọi trường hợp, cố gắng đạt được “lợi nhuận mì ăn liền” (ramen profitability) – tức là, kiếm đủ tiền để những người sáng lập có thể sống được nhờ mì ăn liền – càng sớm càng tốt. Khi đạt đến giai đoạn này, bạn đã đủ khả năng để làm chủ vận mệnh của mình và không còn phải trông chờ vào các nhà đầu tư và thị trường tài chính nữa.

Hãy theo dõi dòng tiền của bạn thường xuyên. Mặc dù nghe có vẻ khó tin nhưng chúng tôi đã thấy nhiều nhà sáng lập hết sạch tiền mà không hề hay biết (bạn nên tham khảo thêm bài viết của Paul Grahham).

Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 4: Chiến lược triển khai tuyệt vời – Tuyển dụng và Quản lý

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Tuyển dụng là một trong những công việc quan trọng và là yếu tố chính để xây dựng một công ty thành công (nó không giống như xây dựng một sản phẩm tuyệt vời).

Đừng tuyển dụng quá sớm

Lời khuyên đầu tiên của tôi về vấn đề này là đừng tuyển dụng. Những công ty thành công nhất mà chúng tôi làm việc cùng ở YC đã chờ rất lâu cho đến khi bắt đầu tuyển nhân viên. Nhân viên là nguồn tài nguyên đắt đỏ. Nhân viên làm cho tổ chức trở nên phức tạp và dễ bị rò rỉ thông tin. Có những chuyện bạn có thể nói với người đồng sáng lập nhưng không thể nói với những người khác. Nhân viên cũng góp phần trong sự trì trệ, việc đổi hướng công ty trở nên khó khăn hơn rất nhiều khi có càng nhiều người tham gia. Đừng nên ảo tưởng rằng giá trị công ty của bạn thể hiện ở số lượng nhân viên.

Những cá nhân xuất sắc có đầy rẫy cơ hội đang chào đón họ. Họ muốn tham gia vào những công ty có thể giúp họ một bước thăng tiến. Nếu bạn chẳng có gì cả, họ sẽ không để mắt đến bạn. Một khi bạn thành công, họ sẽ đến với bạn.

Những lưu ý khi tuyển dụng

Những người tài giỏi có rất nhiều sự lựa chọn, và bạn cần họ để xây dựng một công ty lớn. Hãy rộng rãi trong việc chia cổ phần công ty, cũng như đặt niềm tin, và trách nhiệm trên vai họ. Sẵn sàng săn đón những người mà bạn chưa từng nghĩ là bạn có thể có được họ. Hãy nhớ rằng những người mà bạn muốn tuyển có thể tự mở công ty riêng nếu họ muốn.

Khi bạn trong chế độ chiêu mộ nhân tài (tức là, từ lúc mà thị trường của sản phẩm của bạn đạt đến mức độ bão hoà, T-infinity), bạn nên dành khoảng 25% thời gian cho việc tuyển dụng. Ít nhất là một người sáng lập phải giỏi trong việc tuyển dụng, thường là CEO. Đây là một trong những hoạt động thường xuyên nhất của các CEO. Mọi người thường nói CEO nên dành nhiều thời gian cho việc tuyển dụng, nhưng trên thực tế, không ai làm việc này trừ những người tài giỏi nhất. Có lẽ có lý do nào đó cho việc này.

Đừng dễ dãi với chất lượng của những người bạn tuyển dụng. Việc này hầu như ai cũng biết nhưng mọi người sẽ mắt nhắm mắt mở ở thời điểm mà họ đang khan hiếm nguồn nhân lực. Họ sẽ sớm hối hận vì điều này, và đôi khi nó có thể giết chết công ty. Cả người tốt và xấu đều có khả năng gây ảnh hưởng đến công ty. Nếu bạn khởi đầu với những người tầm tầm, chất lượng trung bình của nguồn nhân lực thường sẽ không tăng lên. Các công ty bắt đầu với những nhân viên tầm thường hầu như không thể nào vực dậy được. Hãy tin vào trực giác của bạn khi nhìn người. Nếu bạn nghi ngờ và phân vân, hãy nói không với họ.

Không thuê những người có suy nghĩ tiêu cực. Họ không phù hợp ở giai đoạn đầu của một công ty khởi nghiệp – mỗi ngày đều có người dự đoán về ngày tàn của công ty bạn, nhưng công ty bạn cần phải đoàn kết và tin tưởng vào điều ngược lại.

Hãy đánh giá cao năng lực hơn kinh nghiệm cho hầu hết tất cả vị trí. Tìm kiếm những cá nhân nổi trội, tư duy nhạy bén và khả năng hoàn thành công việc của họ. Tìm những người mà bạn cảm thấy thích – bạn sẽ dành nhiều thời gian với họ và thường là trong những tình huống căng thẳng. Đối với những người bạn chưa chắc chắn, hãy thử làm chung một dự án với nhau trước khi quyết định cho họ tham gia toàn thời gian.

Hãy đầu tư để trở thành một nhà quản lý giỏi

Hầu hết những người sáng lập đều cảm thấy việc này khó khăn, và chắc hẳn không đồng ý với quan điểm này. Nhưng việc am hiểu về quản lý rất quan trọng. Tìm những người (mentor) có thể giúp bạn trong vấn đề này. Nếu bạn không giỏi trong việc quản lý, bạn sẽ nhanh chóng đánh mất nhân viên của mình, và nếu bạn không giữ được nhân viên của mình, cho dù bạn là người tuyển dụng tài giỏi nhất trên thế giới đi chăng nữa thì nó cũng chẳng có ích gì.

Hầu hết những điều cơ bản để trở thành một quản lý giỏi đã được nhiều người nhắc đến, nhưng một trong những yêu cầu mà tôi chưa từng được nghe nhiều là “đừng trở thành người hùng”. Những người lần đầu tiên làm quản lý đều có lúc lâm vào tình trạng này và cố tự mình làm tất cả mọi chuyện, và không có mặt khi có người cần họ. Việc này thường kết thúc bằng sự sụp đổ. Hãy cố chống lại sự thôi thúc khiến bạn muốn trở thành một người hùng, và sẵn sàng chấp nhận muộn dự án để có một nhóm làm việc hiệu quả.

Nói về quản lý, hãy cố hết sức để mọi người ngồi chung với nhau trong một văn phòng. Vì vài lý do, các công ty khởi nghiệp thường không để ý đến chuyện này. Nhưng hầu hết tất cả những công ty khởi nghiệp thành công đều bắt đầu bằng việc cùng ngồi với nhau. Tôi nghĩ làm việc từ xa có thể ổn đối với những công ty lớn hơn nhưng nó chưa từng là công thức cho sự thành công của các công ty khởi nghiệp.

Cuối cùng, khi cần sa thải ai đó, hãy làm dứt khoát và nhanh chóng. Mọi người đều biết điều này nhưng chẳng mấy ai làm được. Nhưng dù gì tôi cũng nên nói ra. Hãy sa thải ngay những người làm hại đến văn hóa của công ty cho dù họ có giỏi thế nào đi nữa. Văn hóa của công ty được thể hiện bởi những người bạn tuyển dụng, sa thải, và đề bạt.

Tôi có viết một bài chi tiết về cách tuyển dụng trên blog của mình, nếu bạn muốn nghiên cứu thêm.

ATTableView – Đơn giản hoá việc sử dụng UITableView trong lập trình iOS

Nếu từng sử dụng qua UITableView khi phát triển ứng dụng trên iOS. Bạn sẽ thấy nó rất rườm rà: phải lập đi lập lại việc hiện thực các phương thức của UITableViewDatasource và UITableViewDelegate, cũng như khá là khó khăn trong việc xử lý nhiều loại UITableViewCells trong cùng một TableView.

ATTableView là một thư viện được phát triển với mục đích giải quyết những rắc rối của UITableView.

A lazy way for smart developers to deal with UITableView.

Cách truyền thống sử dụng UITableView

UITableView's way

Khi sử dụng UITableView, ViewController của bạn phải làm rất nhiều việc:

  • Implement rất nhiều phương thức để sử dụng UITableViewDatasource và UITableViewDelegate.
  • Sử dụng điều kiện if... else... nếu bạn có nhiều hơn 1 loại cell cần hiển thị.
  • Quản lý models.
  • Khó sử dụng lại các UITableView.

Giải pháp của ATTableView

ATTableView's way

Bây giờ thì:

  • Bạn không cần phải hiện thực các phương thức của UITableViewDatasource và UITableViewDelegate trong ViewController nữa. Hầu hết nên được hiện thực trong cell.
  • Sử dụng lại cell cực kì đơn giản.
  • Models được quản lý bởi ATTableView.
  • Dễ dàng hiển thị nhiều loại cell, dựa vào model type. Chỉ cần vài thiết lập, cứ đẩy thẳng models cho ATTableView, khi đó các cell sẽ tự động kiểm tra models và hiển thị chúng.
  • Hỗ trợ Protocol Associated Type. Nhờ thế không cần phải dùng type cast.

ATTableViewCellProtocol – Chìa khoá để sử dụng ATTableView

ATTableView yêu cầu cell của bạn phải hiện thực giao thức này.

  • Không cần phải hiện thực tất cả, vài phương thức đã có sẵn.
  • Không cần dùng type cast. Định nghĩa kiểu model mà bạn muốn cell hiển thị thông qua ModelType alias.

Cách sử dụng ATTableView

1. Đầu tiên là tạo model

Ví dụ mình có 2 models sau:

2. Sau đó là xây dựng UITableViewCell

Cell của bạn cần phải hiện thực ATTableViewCellProtocol. ATTableViewCellProtocol có 1 Associated Type là ModelType, dùng để định nghĩa kiểu model mà bạn muốn cell hiển thị.

Các cell sẽ tự động kiểm tra model type, nếu giống với ModelType được định nghĩa thì sẽ hiển thị chúng, ngược lại sẽ bị bỏ qua.

Chú ý: Mặc định, CellIndentifier cùng tên với ClassName. Nếu bạn sử dụng XIB để bố trí cell, bạn phải thiết lập CellIndentifier giống ClassName.

RestaurantTableViewCell

RestaurantTableViewCell sẽ chỉ nhận Restaurant model. Những model khác sẽ bị bỏ qua.

HotelTableViewCell

HotelTableViewCell sẽ chỉ nhận Hotel model. Những model khác sẽ bị bỏ qua.

3. Cuối cùng là hiển thị models

Trong ViewController:

i) Register các cell:

ii) Push models:

iii) Enjoy it!

Ví dụ mẫu

Bạn có thể xem ví dụ mẫu trong thư mục Demo của repo.

Xem thử cách hoạt động

 

Thông tin chi tiết về ATTableView, bạn có thể xem trên GitHub. Nếu có vấn đề hay thắc mắc, bạn có thể tạo issue trên GitHub hoặc comment trực tiếp bên dưới.

Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 4: Chiến lược triển khai tuyệt vời – Công việc của CEO

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Tôi từng nhắc đến bản mô tả công việc chung phổ biến của một CEO là đảm bảo công ty thành công. Mặc dù điều đó đúng, nhưng tôi muốn dành chút thời gian để nói rõ hơn một CEO nên dùng thời gian của anh/cô ấy như thế nào.

Một CEO phải:

  1. Đặt ra tầm nhìn và chiến lược cho công ty.
  2. Giúp mọi người hiểu về công ty.
  3. Tuyển dụng và quản lý nhân viên, đặc biệt là ở các lĩnh vực mà bản thân bạn còn thiếu.
  4. Kêu gọi đầu tư và đảm bảo công ty không thiếu tiền.
  5. Đặt tiêu chuẩn chất lượng cho các hoạt động của công ty.

Ngoài những việc này, tìm bất cứ công việc nào bạn yêu thích nhất, và xông xáo vào đó.

Ra quyết định và luôn luôn có mặt

Như tôi đã nói ngay từ đầu, khởi nghiệp là một công việc khốc liệt. Nếu bạn thành công, nó sẽ chiếm toàn bộ cuộc sống của bạn đến mức không thể tưởng tượng nổi – lúc nào bạn cũng chỉ nghĩ về công ty. Làm việc cực tập trung và cực quyết liệt nghĩa là bạn khó có thể cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Bạn có những thứ quan trọng không kém: gia đình của bạn, sở thích của bạn… Nhưng bạn phải luôn luôn sẵn sàng, và có rất nhiều việc chỉ duy nhất một mình bạn có quyền ra quyết định, vì thế đừng uỷ thác cho người khác.

Bạn nên hướng mình trở thành một người luôn luôn có mặt khi đồng đội và thế giới bên ngoài cần, luôn luôn làm rõ chiến lược và các ưu tiên, luôn luôn xuất hiện trước những việc quan trọng, và đưa ra các giải pháp nhanh chóng (đặc biệt khi ra các quyết định mà những người khác không làm được). Bạn nên tiếp thu thái độ “sẵn sàng làm mọi thứ”, dù sẽ có vô vàn khó khăn. Nếu nhân viên của bạn thấy bạn làm những việc này, họ sẽ noi theo bạn.

Ổn định tâm lý và đối mặt với mọi khó khăn

Một việc rất khó khăn và quan trọng khác là bạn phải học cách làm chủ tâm lý của bản thân. Khi đã đi đến bước này, bạn sẽ thấy cảm xúc của mình lên xuống cực kỳ thất thường, và nếu bạn không tìm cách vượt qua chúng, bạn sẽ phải vật vã trong đau khổ. Làm CEO rất cô độc. Do đó hãy tạo quan hệ với các CEO khác. Bạn có thể trao đổi với họ khi mọi chuyện có dấu hiệu không ổn (một trong những khám phá bất ngờ quan trọng của YC là kết nối những người sáng lập với nhau).

Một công ty khởi nghiệp thành công cần rất nhiều thời gian – chắc chắn là dài hơn rất nhiều so với những gì người sáng lập nghĩ lúc ban đầu. Bạn không thể xem nó như phép màu sẽ trở thành hiện thực chỉ sau một đêm. Bạn phải ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi trọn vẹn và thường xuyên tập thể dục. Bạn phải dành thời gian với gia đình và bạn bè. Bạn cũng cần phải làm những việc bạn thực sự đam mê, nếu không bạn không thể duy trì trong vòng 10 năm được đâu.

Mọi thứ sẽ trông như có thể sụp đổ vào bất cứ lúc nào – sự đa dạng và quy mô của các sự cố sẽ khiến bạn bất ngờ đấy. Công việc của bạn là khắc phục chúng với nụ cười trên môi và trấn an nhân viên của mình là mọi việc đều ổn. Thường thì mọi chuyện không tồi tệ lắm, nhưng cũng có đôi lúc chúng thực sự rất kinh khủng. Dù gì đi nữa, chỉ cần tiếp tục tiến tới, tiếp tục phát triển.

Là một CEO, bạn không được nguỵ biện hay kiếm cớ. Có rất nhiều việc tồi tệ và không công bằng sẽ xảy ra. Nhưng đừng để bản thân bạn nói, nhất là trước mặt nhân viên của mình, “giá như chúng ta có nhiều tiền hơn” hay “giá như chúng ta có thêm nhân lực”. Hoặc là tìm cách để biến chúng thành hiện thực, hoặc xoay sở mà không cần đến chúng. Người hay kiếm cớ thường thất bại, và CEO của công ty khởi nghiệp nào làm thế cũng như vậy. Hãy để bản thân bạn thất vọng trước sự bất công trong 1 phút, và sau đó nhận ra rằng tất cả đều trông cậy vào bạn để tìm ra một giải pháp. Phấn đấu để mọi người luôn nói “X lúc nào cũng có cách xử lý mọi việc” khi nhắc đến bạn.

Không có người nào lần đầu tiên sáng lập một công ty mà biết mình đang làm gì. Khi đến đẳng cấp mà bạn hiểu được rồi, và nhờ người khác giúp đỡ, bạn sẽ khá hơn. Rất đáng để đầu tư thời gian học cách trở thành một người lãnh đạo và một người quản lý giỏi. Cách tốt nhất là tìm cho mình một người thầy (mentor) – đọc sách chưa chắc đã mang lại hiệu quả.

Phần lớn lời khuyên ở YC thuộc dạng “cứ hỏi họ đi” hay “cứ làm đi”. Những người lần đầu tiên sáng lập công ty nghĩ rằng phải có bí quyết khi bạn cần thứ gì từ một người nào đó hoặc khi bạn muốn làm điều gì đó mới mẻ. Nhưng hãy nhớ, khởi nghiệp là nơi mà các chiêu trò không sử dụng được. Cứ theo cách trực tiếp nhất, thoải mái đòi hỏi những gì bạn muốn, và đừng biến mình thành một tên khốn.

Bạn có thể nói dối người khác nhưng không phải với bản thân bạn, việc này rất quan trọng. Bạn phải thuyết phục người khác rằng công ty của bạn là khởi đầu của một công ty khởi nghiệp quan trọng nhất thế kỉ, nhưng bản thân bạn luôn cảnh giác về những thứ có thể dẫn đến sai lầm.

Hãy kiên nhẫn

Đa số những người sáng lập bỏ cuộc quá sớm hoặc đi làm một sản phẩm khác quá vội vàng. Nếu có thứ gì đó không ổn, hãy tìm nguyên nhân chính gây nên vấn đề đó và đảm bảo là bạn giải quyết được nó. Để trở thành một CEO của một công ty khởi nghiệp thành công, bạn không được bỏ cuộc (nhưng bạn cũng không nên cố chấp trước mọi lý do – đây cũng là một mâu thuẫn rất rõ ràng, và rất khó để phán xét).

Hãy lạc quan

Mặc dù có thể có một CEO bi quan tài giỏi đâu đó trên thế giới này, nhưng tôi vẫn chưa có cơ hội gặp người đó. Niềm tin về một tương lai tốt đẹp hơn và công ty đóng một vai trò quan trọng giúp thực hiện điều đó, rất cần thiết cho CEO và truyền cảm hứng cho những người khác trong công ty. Điều này nói thì dễ nhưng rất khó để áp dụng vào những thách thức ngắn hạn ngoài thực tế. Đừng đánh mất tầm nhìn xa, và hãy tin rằng những thách thức hằng ngày sẽ sớm bị quên lãng và được thay thế bằng ký ức của một cuộc hành trình năm này qua năm khác.

Xây dựng các giá trị và văn hoá của công ty

Trong số những việc quan trọng nhất của bạn còn có xác định sứ mệnh và các giá trị. Việc này nói ra có thể hơi thừa, nhưng rất đáng để làm từ sớm. Bất cứ điều gì bạn đặt ra vào buổi đầu sẽ luôn là động lực cho nhiều năm sau đó, và khi bạn phát triển, bạn cần thuyết phục những người mới vào và sau đó chính họ sẽ truyền bá cho những người khác về sứ mệnh và giá trị của công ty. Do đó hãy viết những giá trị văn hóa và sứ mệnh của công ty bạn ngay từ sớm.

Một việc khác tôi nghĩ cần nhắc lại: Xây dựng một công ty phần nào giống với xây dựng một tôn giáo. Nếu mọi người không kết nối những gì họ làm hằng ngày với một mục đích cao cả ảnh hưởng đến họ, họ sẽ không làm việc hiệu quả. Tôi nghĩ Airbnb đã hoàn thành xuất sắc việc này ở YC, và tôi khuyên bạn nên tìm hiểu về giá trị văn hóa của họ.

Một sai lầm mà các CEO thường mắc phải là đi cải tiến các hoạt động kinh doanh vốn tồn tại từ lâu thay vì tạo ra các sản phẩm mới và giải pháp. Ví dụ, nhiều người sáng lập nghĩ rằng họ nên dành thời gian để khám phá các cách mới để làm HR, marketing, bán hàng, tài chính, PR… Điều này thật tệ hại. Nếu việc đó vẫn ổn từ trước tới giờ thì bạn không cần thiết phải thay đổi nó, hãy tập trung năng lượng sáng tạo của bạn vào sản phẩm hoặc dịch vụ mà bạn đang xây dựng.

Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 4: Chiến lược triển khai tuyệt vời – Tập trung và Quyết liệt

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Nếu tôi phải tổng kết lời khuyên của mình về cách điều hành một công ty khởi nghiệp chỉ bằng hai từ, tôi sẽ chọn Tập trungQuyết liệt. Chúng là những từ thể hiện ở người sáng lập giỏi nhất mà tôi biết.

Họ không ngừng tập trung vào sản phẩm và sự tăng trưởng. Họ không cố làm mọi thứ, thực tế thì họ “nói không” rất nhiều (việc này rất khó vì nhiều người mới thành lập công ty vô cùng thích làm những việc mới mẻ).

Chỉ tập trung vào một việc

Như một quy tắc chung, đừng để công ty bạn bắt đầu làm những việc khác cho đến khi bạn đã hoàn thành công việc đầu tiên. Không có một công ty lớn nào tôi biết bắt đầu bằng cách làm cùng lúc nhiều thứ. Họ bắt đầu với niềm tin chắc chắn vào một thứ, và theo đuổi nó suốt cả chặng đường. Thực sự thì bạn làm được ít việc hơn bạn nghĩ.

Một nguyên nhân rất thường gặp dẫn đến sự thất bại của một công ty khởi nghiệp là làm quá nhiều thứ sai lầm. Biết được cái nào cần ưu tiên rất quan trọng và khá vất vả. (Đặt ưu tiên cho công ty cũng quan trọng như đặt ưu tiên cho chiến lược của bạn. Tôi thấy cách làm việc hiệu quả nhất đối với tôi là giấy và bút, cứ mỗi ngày tôi liệt kê khoảng 3 việc lớn và khoảng 30 việc nhỏ, và một danh sách các mục tiêu cần đạt được của cả năm.)

Làm những việc cần làm thật quyết liệt

Dù rằng những người sáng lập giỏi không làm nhiều dự án lớn, nhưng họ làm những việc cần làm rất quyết liệt. Họ hoàn thành mọi thứ rất nhanh chóng. Họ quyết đoán, đây là khó khăn khi bạn làm khởi nghiệp – bạn sẽ nhận được nhiều lời khuyên khác nhau, bởi vì có rất nhiều cách để thực hiện một việc và có rất nhiều lời khuyên tồi tệ ở ngoài kia. Những người sáng lập giỏi nghe tất cả chúng và ra ngay quyết định làm theo cái nào.

Xin lưu ý rằng điều này không có nghĩa là bạn phải làm mọi việc thật quyết liệt – điều này bất khả thi. Bạn phải chọn những việc phù hợp. Như Pail Buchheit từng nói, tìm những cách đạt được 90% kết quả chỉ với 10% công sức. Thị trường không quan tâm bạn làm việc vất vả như thế nào, nó chỉ quan tâm bạn có làm đúng hay không.

Phát triển nhanh chóng

Rất khó để vừa có sản phẩm chất lượng vừa phát triển nhanh chóng. Nhưng đó là một trong những đặc điểm dễ thấy của một người sáng lập giỏi.

Tôi chưa bao giờ gặp, dù chỉ là một lần, một người sáng lập chậm chạp lại thành công.

Bạn không khác gì những công ty khởi nghiệp khác. Bạn vẫn phải tập trung và phát triển nhanh hết mức có thể. Ngay cả các công ty sản xuất tên lửa và xây dựng lò phản ứng hạt nhân còn xoay sở làm được điều này. Tất cả các công ty thất bại luôn có lời giải thích cho việc họ khác biệt và không cần phải đi nhanh.

Khi bạn phát hiện cái gì đó hiệu quả, hãy cứ tiếp tục. Đừng để bị xao nhãng và chuyển sang làm việc khác. Đừng rời mắt khỏi kho báu đang ở trước mắt bạn.

Đừng để những thành công đầu tiên đánh lừa bạn – bạn không thể có được một khởi đầu hứa hẹn chỉ bằng việc đi đến các sự kiện để kết giao và bàn chuyện kinh doanh với nhau. Những người sáng lập có được thành công trong lúc đầu lựa chọn một trong hai con đường: tiếp tục những việc họ đang làm, hoặc dành thời gian để nghĩ về “thương hiệu cá nhân” và tận hưởng khoảnh khắc được làm chủ.

Thật khó để từ chối các buổi hội nghị và các cuộc họp báo – chúng thật tuyệt, và đặc biệt khó chịu khi chứng kiến những người khác giống như bạn có nhiều sự chú ý. Nhưng việc này sẽ không kéo dài lâu. Ngay cả báo chí cũng biết là ai đang thực sự thành công, và nếu công ty bạn đang thành công, bạn sẽ có nhiều sự chú ý hơn cả mong đợi. Trường hợp tồi tệ nhất, những người sáng lập ở giai đoạn đầu chưa thành công mà đã xuất hiện trên khắp các mặt báo, là những thứ bạn chỉ thấy trên các phim truyền hình, và họ luôn luôn thất bại.

Tập trung và Quyết liệt cuối cùng sẽ chiến thắng trong cuộc chạy marathon đường dài. (Charlie Rose từng nói rằng, mọi thứ trên thế giới này được hoàn thành nhờ sự kết hợp của việc tập trung và các mối quan hệ cá nhân, và tôi vẫn luôn ghi nhớ điều đó.)

Ứng dụng Abêxê của những chàng trai muốn cải thiện tiếng Việt cho người Việt

                               travefy-app-store-badge      PlayStoreButton

Ngày nay, không khó để bắt gặp những bài báo, bảng hiệu, biển quảng cáo… sai chính tả nhan nhản khắp mọi nơi. Thậm chí trong những văn bản quan trọng như email với đối tác, đơn xin việc hay luận văn thì lỗi chính tả cũng không phải là hiếm. Với mong muốn “cải thiện tiếng Việt cho người Việt”, nhóm Abêxê đã cùng nhau tạo nên một ứng dụng vừa để giải trí, vừa giúp kiểm tra chính tả của người chơi. Nhân dịp ứng dụng ra mắt phiên bản Tết, hãy cùng trò chuyện với nhóm Abêxê để hiểu hơn về quá trình ra đời và cả những dự định sắp tới của nhóm cho ứng dụng “thách thức trình độ tiếng Việt của người Việt” đầy thú vị này.

1/ Chào Abêxê, các bạn có thể giới thiệu đôi chút về team của mình.

Team Abêxê tụi mình hiện có 3 thành viên. Tuấn làm iOS, Nam làm Android, và Hải phụ trách thiết kế. Team tuy nhỏ nhưng cũng vừa đủ để tạo nên một ứng dụng game hoàn chỉnh chạy trên 2 nền tảng Android và iOS.

Abêxê team

Từ trái sang: Tuấn – Nam – Hải

2/ Ý tưởng về game Abêxê ra đời trong tình huống nào? Có phải do các bạn thường gõ “sai chính tả” không?

Chuyện cũng khá tình cờ. Sáng hôm đó, trên group chat ở công ty, có một anh ghi nhầm chữ “nhạc xưa” thành “nhạc sưa”. Thế là Nam nảy ra ý tưởng tạo nên một ứng dụng gì đó giúp cải thiện lỗi chính tả. Từ đó game Abêxê của tụi mình ra đời.

3/ Các bạn dành bao nhiêu thời gian để biến ý tưởng thành hiện thực?

Vì rất tâm đắc với ý tưởng này nên tụi mình lao vào thực hiện ngay. Sau khoảng 2 ngày thì ra được bản chơi thử đầu tiên. Tuy game có cách chơi khá thú vị nhưng giao diện nói vui là không thể xấu hơn được nữa. Sau đó tụi mình quyết tâm dành thời gian để thiết kế giao diện trông đẹp mắt như bây giờ.

3/ Đâu là điều các bạn tâm đắc nhất khi làm Abêxê?

Điều cả nhóm tâm đắc và thật sự tự hào là sản phẩm đầu tay tụi mình đang phát triển là một game dành cho người Việt chứ không phải cho các nước nói tiếng Anh. Hạnh phúc nhất là khi thấy bạn bè xung quanh mình đang “chiến đấu” với game, thỉnh thoảng “khoe điểm” trên Facebook, rồi lâu lâu còn tới than thở với nhóm là game gì vừa nhanh, vừa khó, vừa gây ức chế nữa.

4/ Abêxê là một side project của team. Làm thế nào các bạn sắp xếp được thời gian và công việc để “chăm lo” cho đứa con chung này?

Thật sự là tụi mình luôn bận rộn với công việc ở công ty. Nhưng khi bạn thật sự yêu thích điều gì đó, bạn sẽ biết cách sắp xếp thời gian và dành sự ưu tiên cho nó. Tụi mình thường phát triển Abêxê sau giờ làm việc. Gần Tết thì cả team có khi phải thức tới 1-2 giờ sáng để kịp chuẩn bị cho Abêxê phiên bản Tết. Đến ngày mùng Một thì cả bọn tha hồ nghỉ xả hơi rồi.

5/ Theo bạn, điều thú vị nhất khi theo đuổi side project bên cạnh những project trên công ty là gì?

Thú vị nhất là cảm giác vượt qua thử thách khi mà bạn có thể “cân” được việc ở công ty và việc theo đuổi sở thích cùng một lúc. Bạn sẽ học được cách sắp xếp thời gian, ưu tiên thứ tự công việc để không bị quá tải. Đặc biệt, bạn sẽ biết cách ứng dụng những kinh nghiệm học được khi làm việc ở công ty vào việc làm sản phẩm của mình. Nói chung là theo đuổi điều mình thích cảm giác rất kích thích nên cả nhóm không thấy mệt hay chán tí nào cả.

6/ Team Abêxê hiện có 1 Android, 1 iOS và 1 Designer. Các bạn có nhu cầu “kết nạp” thêm thành viên ở vị trí nào nữa không? Và yêu cầu tuyển dụng là gì?

Nói “tuyển dụng” thì hơi to quá, tụi mình thích từ “kết nạp” hơn. Nhóm vẫn đang tìm kiếm thành viên có cùng sở thích làm game, yêu thích tiếng Việt và mong muốn “cải thiện tiếng Việt cho người Việt”.

Cụ thể thì tụi mình đang tìm kiếm một bạn có kinh nghiệm về phát hành game hoặc làm về marketing để cùng đưa Abêxê đến với nhiều người chơi hơn. Bạn nào có cùng đam mê thì gửi email tới địa chỉ [email protected] cho tụi mình nhé. Bạn cũng có thể ghé thăm fanpage của game tại www.facebook.com/abexegame để nghía qua xem tụi mình đang làm marketing như thế nào.

7/ Các bạn chơi Abêxê điểm cao nhất là bao nhiêu? Theo bạn, điều khó nhất khi chơi Abêxê là gì?

Nói ra có thể chắc mọi người không tin đâu, ba đứa tụi mình không ai chơi Abêxê vượt quá 20 điểm cả. Thế mà thấy có nhiều bạn chơi được hơn 50 điểm lận, xịn dễ sợ.

Điểm khó của trò chơi là phải trả lời những loại câu hỏi khá lắt léo trong một khoảng thời gian ngắn, có khi bạn phải chọn từ sai, có khi chọn từ đúng, nhiều từ rất quen thuộc nhưng khi trong tình huống giới hạn thời gian sẽ khiến bạn bối rối.

Abêxê Tết

8/ Được biết các bạn vừa cập nhật Abêxê phiên bản Tết. Phiên bản mới này có gì đặc biệt hơn không?

Phiên bản này bổ sung chế độ chơi mới, cập nhật kho từ vựng thường dùng ngày Tết và đặc biệt là giao diện mang đậm không khí xuân rộn ràng, tươi vui. Abêxê phiên bản Tết cũng là món quà mà cả nhóm muốn dành tặng cho những ai yêu tiếng Việt trong dịp năm mới, rất mong sẽ được bà con gần xa ủng hộ.

9/ Tương lai các bạn có ý định nâng cấp thêm tính năng gì cho Abêxê nữa không? Các bạn có thể “bật mí” một chút về lộ trình nâng cấp Abêxê trong năm 2016 này?

Cũng như việc ra mắt phiên bản Tết đợt này, tụi mình mong muốn trong năm nay sẽ có thể tung ra những phiên bản đặc biệt hưởng ứng các sự kiện lớn trong năm, với giao diện và kho từ vựng tiếng Việt liên quan đến sự kiện đó. Sắp tới, nhóm cũng sẽ đưa thêm bảng xếp hạng vào game nhằm kích thích tinh thần thi đua trở thành “học sinh giỏi tiếng Việt” của mọi người. Nghe hấp dẫn chưa. :)

10/ Nhân dịp Tết Bính Thân sắp tới, các bạn có lời chúc hoặc lời nhắn nào gửi tới các bạn đang chơi Abêxê nói riêng và những ai đang đọc bài viết này không?

Nhân dịp Tết Bính Thân, team Abêxê chúc các bạn dồi dào sức khoẻ, sảng khoái vui vẻ, đặc biệt luôn tràn đầy năng lượng để chơi và học những cái mới (như trau dồi tiếng Việt chẳng hạn hehe). Tụi mình cũng xin gửi lời cảm ơn tới những bạn đã ủng hộ Abêxê và cả nhóm từ những ngày đầu tiên. Chính những lượt tải về (download) hoặc yêu thích (like) bài viết trên Facebook  của các bạn đã cổ vũ tụi mình tiếp tục phát triển Abêxê đến ngày hôm nay.

Cảm ơn những chia sẻ của team và chúc Abêxê sẽ sớm chạm mốc 10.000 lượt tải về trong Tết này. Chúc các bạn năm mới Bính Thân thành công và Abêxê sẽ ngày càng được nhiều người biết đến và yêu thích hơn nữa.

Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 4: Chiến lược triển khai tuyệt vời – Tăng trưởng

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Mặc dù tạo ra một sản phẩm tuyệt vời vô cùng quan trọng, nhưng công việc của bạn vẫn chưa xong đâu. Bạn phải biến nó thành một công ty lớn, và chính bạn phải làm điều đó. Tuy rằng giấc mơ thuê một “nhà quản lý dầy dạn kinh nghiệm” giúp bạn mọi thứ là một trào lưu khá thịnh hành nhưng nó cũng là lối tắt đưa công ty bạn xuống mồ. Đây là công việc của bạn và bạn không thể đẩy trách nhiệm của mình cho người khác trong thời gian dài.

Có lẽ không cần phải nói, nhưng bạn phải kiếm được tiền. Đây là thời điểm tốt nhất để bắt đầu nghĩ xem nên làm thế nào để sản phẩm của bạn làm ra tiền.

Đi đâu bạn cũng sẽ thấy nội dung mô tả công việc của một CEO là đảm bảo công ty thành công. Bạn có thể làm được việc này với tư cách của một người sáng lập dù vẫn mang trong mình nhiều khiếm khuyết không thích hợp để đảm đương vị trí CEO, nhưng bạn có thể thuê những người khác bổ sung các kĩ năng còn thiếu và hãy để họ làm tốt phận sự của mình. Một CEO đầy kinh nghiệm với tấm bằng MBA hào nhoáng có thể có những kĩ năng mà bạn không có, nhưng người đó không am hiểu người dùng tốt bằng bạn, không có cùng cảm giác đối với sản phẩm, và không quan tâm đến mọi thứ bằng bạn đâu.

Tăng trưởng

Tăng trưởng và đà tăng trưởng là hai yếu tố quan trọng đưa đến một chiến lược triển khai tuyệt vời. Tăng trưởng (không phải kiểu chấp nhận lỗ để bán được nhiều sản phẩm) giải quyết được mọi vấn đề, và sự thiếu hụt tăng trưởng không thể được giải quyết bằng cách nào khác ngoại trừ tăng trưởng.

Nếu bạn đang tăng trưởng, bạn sẽ có cảm giác mình đang chiến thắng, và mọi người đều vui vẻ. Nếu bạn đang tăng trưởng, nhiều trách nhiệm và nhiệm vụ mới sẽ xuất hiện vào mọi lúc, và mọi người thấy được sự nghiệp của họ đang thăng tiến. Ngược lại, nếu bạn không tăng trưởng, bạn sẽ thấy thất bại, mọi người không vui và rời bỏ bạn. Nếu bạn không tăng trưởng, mọi người sẽ đùn đẩy trách nhiệm và đổ lỗi cho nhau.

Đà tăng trưởng

Những người sáng lập và nhân viên bị dồn ép bởi áp lực nặng nề của công việc thường làm việc ở những công ty thiếu đà tăng trưởng. Thật khó để nói rõ việc đó ảnh hưởng đến ý chí của mọi người như thế nào.

Chỉ thị quan trọng của một kế hoạch triển khai tuyệt vời là “Không bao giờ được đánh mất đà tăng trưởng”. Nhưng làm việc đó như thế nào?

Việc quan trọng nhất là biến nó thành ưu tiên hàng đầu của bạn. Công ty phải thực hiện các giải pháp mà CEO đưa ra. Sẽ rất có ích nếu công ty có thể có một chỉ số để quan sát. Việc tìm ra chỉ số tăng trưởng thích hợp rất đáng để bỏ thời gian và công sức. Nếu bạn quan tâm đến khả năng tăng trưởng, hãy đặt ra tiêu chuẩn chất lượng cho việc triển khai (execution bar), cả công ty sẽ tập trung để đạt được nó.

Dưới đây là hai ví dụ về giữ đà tăng trưởng:

  • Những người sáng lập của Airbnb đã vẽ một đồ thị tăng trưởng mà họ muốn đạt được. Họ dán chúng ở khắp nơi: trên tủ lạnh, trên bàn làm việc, trên gương trong nhà vệ sinh. Nếu họ đạt được mốc của tuần đó, điều đó thật tuyệt. Còn nếu không, mọi người sẽ không ngừng bàn luận về nó.
  • Mark Zuckerberg từng nói rằng một trong những sáng kiến quan trọng nhất ở Facebook là sự thành lập của một nhóm tập trung vào việc tăng trưởng khi sự tăng trưởng của công ty bị kìm hãm. Nhóm này từng là (và có thể vẫn là) một trong những nhóm danh giá nhất trong công ty, mọi người đều biết tầm quan trọng của nó.

Biện pháp tăng trưởng

Lập một danh sách những thứ cản trở sự tăng trưởng. Tự hỏi xem có cách nào để tăng trưởng nhanh hơn. Nếu bạn biết được nguyên nhân gây cản trở, bạn tự nhiên sẽ nghĩ ra cách để giải quyết chúng.

Đối với bất cứ điều gì bạn đang cân nhắc thực hiện, hãy tự hỏi “Đây có phải là cách tốt nhất để tăng trưởng tối ưu?” Ví dụ, tham dự một hội nghị thường không phải là cách tốt nhất để tăng trưởng tối ưu, trừ khi bạn dự định bán được rất nhiều sản phẩm ở đó.

Nên có sự minh bạch trong nội bộ đối với các chỉ số (và tài chính). Vì một số lý do, những người sáng lập luôn sợ điều này. Nhưng nó rất hữu ích để giữ cho cả công ty tập trung vào việc tăng trưởng. Dường như có một sự liên quan trực tiếp giữa mức độ nhân viên công ty tập trung vào các chỉ số và hiệu quả làm việc của họ. Nếu bạn giấu đi các chỉ số, sẽ rất khó để mọi người tập trung đến nó.

Nói về các chỉ số, đừng để bản thân bị lừa gạt bởi những chỉ số ảo. Sai lầm thường mắc phải ở đây là quá chú tâm vào số lượng đăng ký và bỏ qua số lượng người ở lại. Nhưng lượng người ở lại rất quan trọng với sự tăng trưởng vì nó thể hiện cho sự gia tăng người dùng mới.

Thiết lập một nhịp điệu làm việc cho nội bộ công ty để giữ đà tăng trưởng là một việc cũng quan trọng không kém. Bạn cần có một “nhịp đều đặn như tiếng trống” để thể hiện các tiến độ: tính năng mới, khách hàng mới, nhân viên mới, cột mốc doanh thu mới, quan hệ đối tác mới, v.v… mà bạn có thể nói đến chúng cả trong nội bộ lẫn bên ngoài.

Bạn nên thiết lập những mục tiêu to lớn nhưng có chừng mực và đánh giá tiến độ mỗi tháng. Hãy ăn mừng các chiến thắng! Nói về các chiến lược trong công ty vào mọi lúc, nói với mọi người những gì bạn nghe được từ khách hàng… Càng nhiều thông tin bạn chia sẻ trong nội bộ, dù tốt hay xấu, càng giúp công ty của bạn tốt hơn.

Những cạm bẫy thường gặp khi tăng trưởng

Lo sợ tăng trưởng quá nhanh

Có một số cạm bẫy mà những người sáng lập thường mắc phải. Một trong số đó là khi công ty tăng trưởng quá nhanh nhưng mọi thứ dường như vô cùng hỏng bét và không hiệu quả, mọi người lo sợ chúng sẽ sớm sụp đổ. Trên thực tế, việc này hiếm khi xảy ra (Friendster là một ví dụ gần đây về một công ty thất bại do nợ kĩ thuật – technical debt).

Suy nghĩ không theo lẽ thường thì điều này có vẻ tốt nếu bạn đang tăng trưởng nhanh nhưng chưa kịp tối ưu cái gì cả, tất cả những việc bạn cần làm là sửa chữa những thứ đó để tăng trưởng nhanh hơn nữa! Những vụ đầu tư yêu thích của tôi đều là vào những công ty tăng trưởng rất nhanh nhưng chưa kịp tối ưu – những công ty này thường bị đánh giá thấp.

Suy nghĩ các vấn đề quá xa xôi

Một cạm bẫy tương tự là suy nghĩ về những vấn đề quá xa xôi, ví dụ “Chúng ta làm thể nào để thực hiện điều này ở quy mô khổng lồ, hàng triệu người dùng?”. Câu trả lời của tôi là chừng nào chuyện đó xảy ra rồi hãy tính. Có nhiều công ty khởi nghiệp thất bại vì tranh luận về câu hỏi này hơn là thất bại do không nghĩ đến nó.

Một lời khuyên tốt tôi dành cho bạn là chỉ nên suy nghĩ đến vấn đề sản phẩm của bạn sẽ hoạt động như thế nào với quy mô gấp 10 lần hiện giờ. Những công ty khởi nghiệp mới bắt đầu nên treo câu thần chú “Làm những thứ không mở rộng được – Do things that don’t scale” lên tường và biến nó thành lẽ sống của công ty.

Ví dụ, những công ty khởi nghiệp tốt luôn có dịch vụ chăm sóc khách hàng tuyệt vời trong giai đoạn đầu, và các công ty khởi nghiệp tồi thường lo lắng về ảnh hưởng kinh tế nếu như nó không thể mở rộng hơn nữa. Nhưng dịch vụ chăm sóc khách hàng tuyệt vời chỉ dành cho những người dùng đầu tiên cuồng nhiệt với sản phẩm của bạn và khi sản phẩm ngày càng tốt hơn bạn không cần quá tập trung vào nó nữa, bởi vì bạn sẽ biết khách hàng thường gặp những rắc rối gì và cải tiến sản phẩm/trải nghiệm ở những mặt đó. (Dù gì thì việc xây dựng một dịch vụ chăm sóc khách hàng tốt cũng rất quan trọng.)

Có một vấn đề cần lưu ý, “Làm những thứ không mở rộng được” không phải là lý do để bạn bào chữa cho việc không kiếm được tiền. Giai đoạn đầu nếu không kiếm được lợi nhuận cũng không sao, nhưng bạn phải có lý do thích hợp cho việc sản phẩm bạn đang xây dựng không mang đến lợi nhuận vào giai đoạn sau này.

Tập trung vào các con số tuyệt đối khi tăng trưởng

Một cạm bẫy khác là bạn dễ nản lòng do sự tăng trưởng thể hiện qua những con số tuyệt đối khá tệ so với khi chúng thể hiện theo đơn vị phần trăm. Con người chúng ta không giỏi trong việc đánh giá những thứ tăng trưởng theo cấp số nhân. Hãy luôn nhắc nhở mọi người về việc này, vì đó chính là những gì đã diễn ra với những công ty khổng lồ, họ cũng đều bắt đầu tăng trưởng từ những con số nhỏ bé.

Một số cạm bẫy khác

Một số cái bẫy lớn là những thứ mà người sáng lập tin rằng chúng sẽ mang lại sự tăng trưởng nhưng trên thực tế thì hầu như không cái nào hiệu quả và ngốn rất nhiều thời gian. Ví dụ điển hình là những thoả thuận với các công ty khác và “được lên báo”. Hãy cẩn thận những thứ này và hiểu rằng chúng không bao giờ hiệu quả. Thay vào đó, hãy phát triển như những công ty lớn, xây dựng một sản phẩm mà người dùng yêu thích, đi tìm kiếm khách hàng theo cách trực tiếp từ sớm, và sau đó là thử nghiệm nhiều chiến lược tăng trưởng (quảng cáo, chương trình giới thiệu cho bạn bè, bán hàng và marketing…) và tập trung vào những chiến lược hiệu quả. Hỏi khách hàng của bạn những nơi để tìm những người như họ.

Hãy nhớ rằng các từ như bán hàng và marketing không phải là những từ ngữ xấu. Dù rằng chúng không thể cứu vãn bạn khi bạn không có một sản phẩm tốt, nhưng chúng sẽ giúp bạn đẩy nhanh đáng kể sự tăng trưởng. Nếu bạn là một doanh nghiệp, công ty của bạn bắt buộc phải giỏi về khoản này.

Đặc biệt là đừng sợ công việc bán hàng. Ít nhất một người sáng lập phải giỏi trong việc mời gọi người khác sử dụng sản phẩm và trả tiền cho bạn.

Alex Schultz có một bài giảng về sự tăng trưởng cho sản phẩm tiêu dùng rất đáng xem. Đối với những sản phẩm B2B, tôi nghĩ câu trả lời thích hợp là luôn theo dõi sự tăng trưởng lợi nhuận hàng tháng, và nên nhớ rằng chu kỳ bán hàng càng dài nghĩa là những tháng đầu tiên sẽ cho kết quả rất xấu (mặc dù đôi khi bán hàng cho các khách hàng đầu tiên là các công ty khởi nghiệp có thể giải quyết vấn đề này).

Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 3: Sản phẩm tuyệt vời

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Hãy làm ra một sản phẩm tuyệt vời được nhiều người yêu thích

Bí quyết để đạt được thành công: Hãy tạo ra một sản phẩm tuyệt vời. Đây là điểm chung duy nhất của tất cả các công ty lớn.

Nếu bạn không làm ra một sản phẩm mà người dùng yêu thích, không sớm thì muộn bạn sẽ thất bại. Vài người sáng lập thường tìm những thủ thuật để che lấp đi sự thật đó. Thế nhưng, khởi nghiệp là thời điểm mà các thủ thuật của bạn không còn tác dụng.

Có được một sản phẩm tuyệt vời là cách duy nhất để phát triển lâu dài. Đến một lúc nào đó công ty bạn sẽ phát triển đến mức tất cả các thủ thuật “growth hack” đều không còn hiệu quả và bạn chỉ còn cách duy nhất là khiến mọi người muốn sử dụng sản phẩm của bạn. Đây là điểm quan trọng nhất bạn cần phải nắm bắt nếu muốn được như các công ty siêu thành công như Google hay Facebook. Chẳng có cách nào khác đâu, tất cả các công ty công nghệ rất thành công đều làm việc này.

Liên tục cải tiến sản phẩm từ phản hồi của người dùng

Nếu bạn muốn xây dựng một “Hệ thống cải tiến sản phẩm”. Bạn nên nói chuyện với người dùng và xem cách họ sử dụng sản phẩm, xác định những tính năng nào chưa tốt, và cải tiến chúng tốt hơn. Sau đó lặp lại quá trình này. Chu trình này nên là mối quan tâm hàng đầu của công ty, và nó là nguồn động lực cho mọi thứ khác. Góp gió sẽ thành bão, chỉ cần bạn cải thiện sản phẩm 5% mỗi tuần, bạn sẽ sớm thấy được hiệu quả to lớn mà nó mang lại.

Chu kỳ của chu trình này càng ngắn, công ty càng nhanh chóng phát triển. Trong quá trình hỗ trợ các công ty khởi nghiệp của YC, chúng tôi bảo những người sáng lập rằng họ chỉ cần phát triển sản phẩm và nói chuyện với người dùng bên cạnh những việc hằng ngày như ăn, ngủ, nghỉ, tập thể dục và dành thời gian cho những người thân yêu.

Để thực hiện đúng chu trình này, bạn phải thực sự thân thiết với người dùng của mình. Xem cách họ sử dụng sản phẩm ngoài thực tế. Nếu cần thiết, hãy đến tận văn phòng làm việc của họ. Quan sát và lắng nghe cả hành động và lời nói của họ vì tất cả chúng đều có giá trị. Và bạn đừng để ai ngăn cách giữa bạn (những người sáng lập) và khách hàng của mình, nghĩa là bạn cần trực tiếp làm những việc như bán hàng, chăm sóc khách hàng…

Bạn càng nắm rõ người dùng bao nhiêu, bạn càng có lợi bấy nhiêu: Biết được họ cần gì, tìm những người như họ ở đâu, và làm cách nào để giữ lấy họ.

Đừng ngần ngại trực tiếp mời gọi người dùng

Đối với những người dùng đầu tiên, bạn nên trực tiếp lôi kéo họ (Ben Silbermann đã từng tiếp cận những người xa lạ ở quán cà phê tại Palo Alto và mời họ xài thử Pinterest) và sau đó là xây dựng những thứ họ yêu cầu. Nhiều người sáng lập ghét công việc này và chỉ muốn thông báo sản phẩm của họ trên các phương tiện truyền thông. Nhưng cách làm này chẳng bao giờ thành công. Hãy trực tiếp gặp người dùng và mời họ sử dụng sản phẩm của bạn, sau đó làm cho sản phẩm của bạn tốt đến nỗi khiến họ phải không ngớt lời khen tặng khi giới thiệu cho bạn bè của mình.

Làm những thứ không mở rộng được

“Do things that don’t scale”, đã trở thành một câu thần chú của các công ty khởi nghiệp.

Bạn cần chia nhỏ các tính năng của sản phẩm, ra mắt và cải tiến chúng thường xuyên. Đừng cố lên các kế hoạch quá xa xôi, và đừng gom nhiều thứ lại cho một lần công bố. Bạn muốn bắt đầu với những thứ rất đơn giản trước, càng ít tính năng càng tốt, và tung ra nó sớm hơn dự tính. Trên thực tế, những thứ đơn giản luôn cực kì tốt, và bạn nên giữ sản phẩm và công ty của mình đơn giản nhất có thể.

Làm gì khi công ty bạn gặp rắc rối?

Một số câu hỏi chúng tôi thường đặt cho các công ty khởi nghiệp đang gặp rắc rối:

  • Người dùng của bạn có sử dụng sản phẩm nhiều hơn một lần?
  • Người dùng của bạn có cuồng nhiệt với sản phẩm?
  • Người dùng của bạn có thực sự sốc khi công ty của bạn tan rã?
  • Người dùng của bạn có giới thiệu sản phẩm của bạn đến những người khác mà không cần sự khuyến khích từ bạn?
  • Nếu bạn là công ty B2B, bạn đã có ít nhất 10 khách hàng trả tiền cho sản phẩm chưa?

Nếu câu trả lời là không cho bất kì câu hỏi nào thì ắt hẳn là có vấn đề, và chúng tôi sẽ khuyên các công ty cải thiện sản phẩm của họ tốt hơn. Tôi không tin vào những lời biện hộ tại sao một công ty không phát triển được, nguyên nhân thực sự thường là do sản phẩm chưa đủ tốt.

Khi các công ty không chắc bước tiếp theo nên làm gì với sản phẩm của họ, hoặc sản phẩm của họ chưa đủ tốt, chúng tôi bảo họ đi nói chuyện với người dùng. Có thể việc này không phải lúc nào cũng thành công, đương nhiên sẽ có vài người đưa ra các yêu cầu rất vô lý, nhưng thường thì biện pháp này mang lại hiệu quả. Để thể hiện việc này một cách khái quát hơn trên thực tế: khi có sự bất đồng về một vấn đề nào đó trong công ty, hãy đi nói chuyện với người dùng của bạn.

Những người sáng lập giỏi thường quan tâm thái quá đến chất lượng sản phẩm của họ, dù là những chi tiết tưởng chừng như vô cùng nhỏ nhặt. Nhưng phương pháp này rất tốt. Dù sao thì, “sản phẩm” bao gồm tất cả tương tác của người dùng đối với công ty. Vì thế, bạn cần phải đưa ra dịch vụ hỗ trợ tốt, phong cách bán hàng cũng phải chuyên nghiệp,…

Hãy nhớ, nếu bạn chưa tạo ra được một sản phẩm tuyệt vời, không có cách nào cứu vãn được công ty của bạn đâu.

Kiểm thử tự động ứng dụng iOS với Calabash

Giới thiệu về Calabash

Calabash là một ứng dựng nguồn mở và miễn phí để kiểm thử tự động các ứng dụng di động. Nó là ứng dụng đa nền tảng hỗ trợ cả iOS và Android. Calabash bao gồm những thư viện cho phép tương tác với các native app và hybrid app giống như người dùng cuối, bao gồm các hành động như giả lập cử chỉ, xác định đúng sai và chụp màn hình…

Bài lần trước chúng ta đã làm quen Calabash cho Android và lần này chúng ta sẽ làm quen cách kiểm thử tự động ứng dụng iOS bằng Calabash.

Yêu cầu

Calabash khuyến khích bạn nên dùng phiên bản mới nhất của Xcode, MacOS và Ruby:

  • MacOS 10.10 or 10.11
  • Xcode 6 or 7
  • iOS Devices >= 7.1
  • iOS Simulators >= 8.0
  • ruby >= 2.0 (càng mới càng tốt)

Để cài đặt Calabash, bạn có thể dùng tool quản lý Ruby như rbenv hoặc rvm để cài đặt Ruby và cài gem Calabash iOS:

Trong trường hợp bạn không muốn sử dụng cách trên, bạn có thể dùng Calabash Sandbox:

Lưu ý: không cài đặt gems bằng sudo

Các bạn có thể đọc bài Kiểm thử tự động ứng dụng Android bằng Calabash để xem thêm cách cài đặt rbenv:

Kiểm thử tự động ứng dụng iOS với Calabash

Để bắt đầu sử dụng Calabash trong dự án của bạn, bạn cần liên kết Objective-C framework (calabash.framework) vào trong ứng dụng. Dưới đây là hướng dẫn sử dụng Calabash với ứng dụng iOS được viết bằng ngôn ngữ Swift.

Bước 1. Tạo Calabash target

1.1 Tạo bản sao target từ Production

Trong list target, chuột phải vào Production target và chọn Duplicate.
Calabash - duplicate target

Nếu project của bạn chỉ dành cho iPhone hay iPad thì bạn sẽ nhìn thấy thông báo như này thì hãy chọn Duplicate Only:
Calabash - Duplicate iPhone

Tại sao phải chia riêng biệt Target ra?

Tại vì Calabash có chứa framework và methods mà khi thêm vào project của bạn có thể bị reject bởi AppStore.

1.2 Đổi tên cho Target vừa tạo

Bạn nên đổi tên theo dạng tênapp-cal:

Calabash - Rename Target

1.3 Thay đổi bundle identifier

Calabash - Rename bundle

1.4 Thay đổi Info.plist

Thay đổi Info.plist của target Production:

Calabash - Change info.plist

1.5 Xoá Info.plist bản copy khi Duplicate target từ Production

Calabash - Remove info.plist

Bước 2. Tạo Calabash Schema

2.1 Chọn Schema -> Edit Schema

Calabash - Manage Schema

2.2 Đổi tên của Schema copy

Calabash - Duplicate Schema

2.3 Đánh dấu ShowShared

Calabash - Check Shared

2.4 Chọn Scheme Executable

Bước này có thể không cần thiết nhưng bạn cần phải chắc chắn rằng Executable cho -cal scheme là -cal target.
Calabash - Schema Execute

Bước 3. Link tới CFNetwork.framework

Calabash - Link to CFNetwork 1
Calabash - Link to CFNetwork 2

Bước 4. Link tới calabash.framework

4.1 Tải về calabash.framework

Tạo Gemfile trong folder chứa file .xcodeproj của bạn với nội dung sau:

Và chạy những câu lệnh sau tại thư mục đó

Nếu màn hình kết quả trả về kết quả như sau nghĩa là quá trình cài framework đã hoàn tất:

4.2 Thêm calabash.framework vào project

Hãy chắc chắn rằng calabash-framework không được trỏ tới target nào hết.
Calabash - Add file
Calabash - Select file
Calabash - No target

4.3 Link tới calabash.framework

Calabash - Other Linker Flags

Thêm đoạn sau vào Other Linked Flags:

Chạy test Cucumber trên iOS Simulator

Trong folder chứa file .xcodeprojGemfile, khởi tạo feature folder:

Build và run trong Xcode, chọn target tới iOS Simulator. Calabash sẽ tự động tìm file .app bạn vừa build.

Và chúng ta run test:

Nếu Calabash không tìm thấy file .app bạn vừa build thì Calabash sẽ báo lỗi “Cannot find APP_BUNDLE_PATH“. Nếu nó xảy ra thì bạn hãy tạo biến môi trường APP_BUNDLE_PATH bằng tay.

Khi build thì mặc định file .app của bạn sẽ nằm tại:

và tạo biến môi trường APP_BUNDLE_PATH:

Còn tất cả các bước khác như Define steps, report thì đều giống bài viết Kiểm thử tự động ứng dụng Android bằng Calabash. Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn có thêm 1 lựa chọn mới để giúp công việc của bạn trở nên thú vị và tiết kiệm thời gian hơn.

Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 2: Đồng đội tuyệt vời

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Một đội ngũ tầm tầm không thể xây dựng được một công ty lớn. Một trong những thứ chúng tôi nhìn vào nhiều nhất là năng lực của những người sáng lập. Khi đầu tư vào giai đoạn sau (later-stage), chúng tôi mới tập trung vào năng lực của nhân viên mà người sáng lập chiêu mộ.

Điều gì làm nên một người sáng lập giỏi?

Những đặc trưng quan trọng nhất có thể kể đến: không chùn bước, kiên định, táo bạo và tháo vát. Thông minh và đam mê cũng được đánh giá rất cao. Những thứ này quan trọng hơn nhiều so với kinh nghiệm và khả năng “thông thạo ngôn ngữ X và framework Y”.

Chúng tôi để ý khi làm việc với những người sáng lập thành công, chúng tôi ít khi căng thẳng bởi vì họ luôn mang đến cho chúng tôi cảm nhận “dù đó là gì đi nữa, họ sẽ làm được”. Đôi khi bạn có thể thành công chỉ nhờ vào sức mạnh ý chí.

Những người sáng lập giỏi có một số đặc điểm trông thì có vẻ mâu thuẫn với nhau nhưng lại hoà hợp một cách đáng ngạc nhiên. Ví dụ như cứng nhắc và mềm dẻo: Bạn muốn giữ vững niềm tin mãnh liệt vào giá trị cốt lõi và sứ mệnh của công ty, nhưng vẫn có sự linh hoạt và sẵn sàng học hỏi những điều mới lạ.

Những người sáng lập giỏi thường có phản ứng rất nhanh. Điều này biểu hiện cho sự quyết đoán, khả năng tập trung, sự quyết liệt và khả năng hoàn thành công việc.

Những người sáng lập giao tiếp kém luôn luôn bị đánh giá thấp. Giao tiếp là một kĩ năng rất quan trọng của các nhà sáng lập. Trên thực tế, tôi nghĩ đây là kĩ năng quan trọng nhất của một người sáng lập mà hiếm ai nhắc đến.

Các công ty khởi nghiệp về công nghệ cần ít nhất một người sáng lập có thể xây dựng sản phẩm hoặc dịch vụ cho công ty, và ít nhất một người sáng lập giỏi (hoặc có thể học hỏi để giỏi) trong việc bán hàng và nói chuyện với khách hàng. Hai người này có thể là một.

Suy nghĩ thật kỹ trước khi chọn cho mình một người đồng đội

Hãy lưu ý đến những điều kiện trên khi bạn chọn cho mình một người đồng sáng lập. Đây là một trong những quyết định quan trọng nhất mà bạn sẽ phải làm, và nó thường được làm rất hời hợt.

Bạn muốn một người mà bạn biết rõ, chứ không phải ai đó bạn vừa mới quen ở một cuộc hẹn. Bạn nên tìm kiếm nhiều thông tin hơn để có thể đánh giá người đồng đội này chính xác hơn, và bạn thực sự không muốn xảy ra sai lầm trong quyết định này đâu.

Vào một thời điểm nào đó, giá trị của công ty có thể sẽ sụt giảm. Nếu mọi người đã quen nhau từ trước, không ai trong các bạn sẽ muốn làm người kia thất vọng và các bạn vẫn sẽ tiếp tục đồng hành với nhau.

Sự ra đi của người đồng sáng lập là một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại của nhiều công ty khởi nghiệp, và chúng tôi thấy chúng diễn ra rất thường xuyên khi các nhà sáng lập gặp gỡ nhau một cách chóng vánh chỉ với mục đích muốn thành lập công ty.

Trường hợp tốt nhất cho đến thời điểm hiện tại là có một người đồng sáng lập tốt. Trường hợp tốt tiếp theo là chỉ một mình bạn là người sáng lập. Trường hợp xấu nhất là có một người đồng đội kém cỏi. Nếu mọi chuyện không diễn ra như mong đợi, bạn nên mở lối đi riêng.

Một lưu ý nhỏ về phân chia cổ phần: việc đàm phán phân chia cổ phần như thế nào sẽ không dễ dàng hơn theo thời gian, tốt hơn hết là bạn nên đề cập đến nó ngay từ đầu. Xấp xỉ nhau là lựa chọn tốt nhất, nhưng với trường hợp hai người sáng lập thì tốt hơn là một người nên có phần nhỉnh hơn để tránh việc công ty lâm vào đường cùng khi một người bỏ đi.

7 điều bạn nên biết trước khi thực tập

Trước khi ra trường, các bạn sinh viên đều mong muốn tham gia thực tập tại một công ty, tổ chức để làm quen với môi trường làm việc thực tế và kiếm thêm kinh nghiệm. Thực tập là cơ hội để bạn học hỏi, khám phá, đánh giá và phát triển bản thân cho phù hợp với công việc sau này. Đây là một giai đoạn rất quan trọng, vì thế bạn cần phải chuẩn bị đầy đủ tâm lý và “vũ khí” trước khi bước vào trận chiến.

Tuy nhiên, để có được một công việc phù hợp và quá trình thực tập có hiệu quả hay không phần nhiều đều dựa vào may mắn (môi trường tốt, công việc phù hợp, mentor tận tâm…). Nhưng nếu bạn thực hiện những điều dưới đây, thì cơ hội để bạn có quãng thời gian thực tập hiệu quả, học hỏi nhiều thứ, rèn luyện nhiều kĩ năng, thiết lập nhiều mối quan hệ… sẽ tăng lên đáng kể.

1. Tìm kiếm và lựa chọn nơi thực tập

Đây là khởi đầu rất quan trọng xác định con đường tương lai của bạn. Hãy tìm hiểu thật kỹ thông tin của các công ty mà bạn muốn thực tập như môi trường làm việc, văn hoá công ty, cơ hội phát triển…

Một số công ty lớn sẽ cung cấp cho bạn một môi trường làm việc chuyên nghiệp với quy trình đầy đủ nhưng bù lại công việc của bạn thiếu tính đa dạng và không có nhiều cơ hội để rèn luyện những kĩ năng khác.

Một số công ty như startup thì môi trường làm việc thoải mái hơn nhưng lượng công việc sẽ nhiều hơn và hầu hết thời gian bạn sẽ “tự bơi” là chính. Vì thế mà bạn có cơ hội tiếp xúc với nhiều dạng công việc khác nhau và rèn luyện nhiều kĩ năng khác nhau.

Hãy suy nghĩ thật kĩ và lựa chọn công ty mà bạn thấy phù hợp với mình nhất.

2. Trình bày và gửi CV

Nếu bạn thực tập ở một công ty, tổ chức do nhà trường, thầy cô giới thiệu, bạn không cần quá lo lắng về vấn đề này. Nhưng nếu bạn muốn thực tập ở những công ty lớn hoặc những nơi có nhiều cơ hội để bạn phát triển nhưng số lượng thực tập sinh được nhận vào quá ít thì CV là một điểm nhấn làm bạn nổi bật hơn các ứng viên khác.

Vài điều bạn nên lưu ý khi làm CV:

  • Ghi rõ vị trí bạn muốn ứng tuyển.
  • Cho công ty biết những lợi ích khi tuyển bạn.
  • Trình bày các kĩ năng liên quan đến công việc bạn ứng tuyển một cách bắt mắt và chuyên nghiệp.
  • Ghi rõ cách thức liên lạc nếu công ty cần liên hệ với bạn và đảm bảo rằng bạn không ghi sai địa chỉ email hoặc số điện thoại.
  • Kiểm tra nội dung email thật kỹ trước khi gửi đi để tránh các lỗi cơ bản khiến hồ sơ của bạn bị loại oan uổng.

3. Nắm bắt và tận dụng cơ hội của một thực tập sinh

Lợi thế khi làm thực tập sinh là bạn có nhiều thời gian và ít trách nhiệm hơn những người khác. Vì thế, hãy tận dụng thật tốt cơ hội này để phát triển bản thân và trau dồi những kiến thức, kĩ năng cần thiết cho công việc:

  • Tham gia đầy đủ các buổi training, sharing của công ty.
  • Tìm hiểu và áp dụng những công cụ giúp gia tăng hiệu quả công việc.
  • Khi có những ý tưởng hay, hữu ích đừng ngần ngại hỏi mentor để nhận được góp ý và phản hồi hữu ích

Vào cuối mỗi ngày, hãy hỏi bản thân hôm nay bạn đã học và làm được những gì? Bạn muốn học và làm gì trong những ngày tiếp theo?

4. Chủ động trong công việc

Mọi người luôn thích những người chủ động trong công việc. Sau khi hoàn thành các công việc được giao, bạn nên hăng hái tìm những công việc khác giúp bạn tiếp xúc, học hỏi những kiến thức mới và rèn luyện những kĩ năng khác.

Tìm cho mình những công việc liên quan đến chuyên ngành, lĩnh vực của bạn mà bạn chưa từng làm để biết các giới hạn của mình ở đâu và đưa ra giải pháp khắc phục chúng. Hãy tìm cách đẩy mình vượt qua các giới hạn ấy, chỉ như vậy bạn mới có thể phát triển nhiều trong thời gian ngắn.

5. Tạo mối quan hệ thân thiết với mentor

Mentor là người có vai trò cực kì quan trọng và sẽ gắn bó với bạn trong suốt giai đoạn thực tập. Anh Tony Ngo – Chủ tịch và Đồng sáng lập Everest Education (E2), từng nói:

Bản thân chúng ta không thể nào đủ thông minh để biết hết mọi thứ và phát hiện ra những khuyết điểm của mình. Mentor sẽ là người giúp ta nhìn ra khuyết điểm và phát triển bản thân tốt hơn.

Mentor là người trực tiếp hướng dẫn bạn giải quyết các vấn đề khi thực tập nói chung và vấn đề chuyên môn nói riêng. Do đó, hãy tạo mối quan hệ tốt với họ. Không phải vì họ là người đánh giá kết quả thực tập của bạn mà là một người thầy, một người cố vấn cho con đường sự nghiệp tương lai của bạn.

6. Ở lại

Việc bạn có được nhận ở lại công ty hay không phụ thuộc vào hai yếu tố chính:

  1. Giá trị mà bạn mang đến cho công ty. Hãy thể hiện tất cả những khả năng và kiến thức mà bạn có bằng kết quả các công việc mà bạn làm. Đừng quên thể hiện chúng vượt trên mức mong đợi
  2. Mối quan hệ giữa bạn và mọi người trong công ty. Luôn luôn vui vẻ giúp đỡ mọi người và khiến họ cảm thấy thoải mái khi làm việc cùng bạn. Tạo ấn tượng tốt với mọi người và bạn sẽ có nhiều cơ hội để tiếp tục làm việc chung với họ.

7. Rút kinh nghiệm cho bản thân

Dù có được ở lại làm việc tiếp cho công ty hay không thì bạn cũng đã có kha khá thông tin trong vài tháng thực tập. Từ những thông tin này mà bạn có thể rút ra được rất nhiều điều:

  • Hiểu rõ hơn về lĩnh vực, chuyên ngành mà bạn đang theo đuổi.
  • Môi trường làm việc của công ty có phù hợp với bạn hay không? Bạn yêu thích môi trường làm việc như thế nào?
  • Công việc thực tập có thích hợp với bạn không?
  • Bạn cần rèn luyện thêm những kĩ năng nào để phục vụ cho công việc?

Sau khi nắm rõ những điều này, Silicon Straits hi vọng bạn sẽ có khoảng thời gian thực tập hiệu quả, học tập được nhiều thứ, rèn luyện được nhiều kĩ năng và có thêm nhiều thông tin để quyết định con đường sự nghiệp sau này.


Nếu bạn đang muốn học hỏi và thử sức trong một môi trường năng động, sáng tạo thì chương trình thực tập trong 12 tuần của Silicon Straits là một lựa chọn đáng cân nhắc.

Thông tin chi tiết và ứng tuyển xem tại trang chủ của Silicon Straits Internship Program (SIP)

Sổ Tay Khởi Nghiệp – Chương 1: Ý tưởng tuyệt vời

Giới thiệu

Sổ Tay Khởi Nghiệp (Startup Playbook) là một tác phẩm của Sam Altman, giám đốc Y Combinator (YC), nhằm tổng kết những lời khuyên phổ biến của YC dành cho các bạn có niềm đam mê khởi nghiệp và mong muốn thành lập công ty cho riêng mình.

Nội dung cuốn sổ tay này dành cho những người mới làm quen với thế giới khởi nghiệp. Hầu hết chúng sẽ không mới đối với những bạn từng đọc qua các bài viết của YC, dù sao thì mục đích cuối cùng của cuốn sổ tay này là tập trung tất cả nội dung ấy vào chung một chỗ.

Quyển một này chủ yếu trình bày cách bắt đầu một công ty khởi nghiệp. Có thể sẽ có quyển hai với nội dung hướng dẫn cách mở rộng và phát triển một công ty khởi nghiệp.

Các phần đã ra mắt trên Blog of the Pirates:

Lời mở đầu

Mục đích của bạn khi khởi nghiệp là làm ra một thứ mà người dùng (user) yêu thích. Tiếp theo đó, bạn phải tìm cách để có được nhiều người dùng hơn nữa. Nhưng giai đoạn đầu vẫn là cốt yếu nhất, hãy nghĩ đến những công ty rất thành công vào thời điểm hiện tại. Họ đều bắt đầu với một sản phẩm mà những người dùng đầu tiên đều yêu thích đến mức họ giới thiệu nó cho những người khác. Nếu bạn không làm được điều này, không sớm thì muộn bạn sẽ thất bại. Nếu bạn lừa dối mình rằng người dùng của bạn thực sự rất yêu thích sản phẩm trong khi thực tế họ không như thế, bạn cũng sẽ thất bại.

Nghĩa trang dành cho các công ty khởi nghiệp đầy rẫy những người nghĩ rằng họ có thể bỏ qua giai đoạn đầu tiên quan trọng này.

Tốt hơn hết là ngay từ lúc đầu bạn hãy làm ra một sản phẩm mà chỉ có một số lượng nhỏ người yêu thích nó thay vì một sản phẩm mà có rất nhiều người thích. Mặc dù cả hai đều mang lại cảm giác khả quan và tốt đẹp như nhau, nhưng việc tìm thêm nhiều người sử dụng sản phẩm sẽ dễ dàng hơn là khiến họ chuyển từ thích sang yêu thích.

Một cảnh báo nhỏ cho những ai đang muốn làm khởi nghiệp: Đây là một công việc hết sức kinh khủng và nó không đảm bảo sẽ thành công! Chúng tôi thường xuyên nghe những nhà sáng lập (founder) nói rằng công việc này khó khăn vượt quá sức tưởng tượng của họ. Bởi vì không có một công thức nào cho loại công việc này và cường độ công việc của một công ty khởi nghiệp thì cực kỳ cao. Tham gia vào một công ty khởi nghiệp mới thành lập (early-stage) đang trên đà tăng trưởng nhanh sẽ có lợi về tài chính cho bạn hơn là tự bạn dấn thân làm khởi nghiệp.

Hơn nữa, bắt đầu với một công ty khởi nghiệp không tạo nên rủi ro nào cho sự nghiệp của bạn. Nếu bạn giỏi về công nghệ, bạn sẽ có rất nhiều cơ hội nghề nghiệp cho dù công ty gặp thất bại. Hầu hết mọi người đều rất kém trong việc đánh giá các rủi ro. Cá nhân tôi thấy rằng rủi ro của bạn còn lớn hơn nhiều nếu bạn nhiệt huyết với một ý tưởng hay dự án mà lại đi chọn tiếp tục một công việc an toàn, nhẹ nhàng và thiếu thoả mãn.

Để có một công ty khởi nghiệp thành công, những thứ bạn cần là: một ý tưởng tuyệt vời (bao gồm một thị trường rộng lớn) , một đội ngũ tuyệt vời, một sản phẩm tuyệt vời, và một chiến lược triển khai tuyệt vời.

Chương 1: Ý tưởng tuyệt vời

Một trong những câu hỏi đầu tiên chúng tôi hỏi các công ty khởi nghiệp là Bạn đang xây dựng cái gìtại sao lại làm thế.

Chúng tôi tìm kiếm những câu trả lời rõ ràng và súc tích. Hai câu hỏi này đánh giá bạn (với tư cách là một người sáng lập) và ý tưởng của bạn. Việc suy nghĩ và giao tiếp rõ ràng của một người sáng lập rất quan trọng, bạn cần chúng để chiêu mộ nhân tài, huy động vốn, bán sản phẩm, v.v… Các ý tưởng thường phải rõ ràng để dễ dàng phổ biến, và những ý tưởng phức tạp thường là dấu hiệu của một mớ suy nghĩ hỗn loạn hoặc một vấn đề không tồn tại. Nếu ý tưởng đó không tạo nên hứng thú cho những người lần đầu tiên nghe về nó, đó là một ý tưởng tồi.

Một câu hỏi khác của chúng tôi là Ai là người thực sự cần đến sản phẩm này .

Trường hợp tốt nhất là, chính bạn là người dùng được nhắm đến. Trường hợp tốt thứ hai, bạn am hiểu về những người sẽ dùng sản phẩm này.

Nếu một công ty đã có người dùng, chúng tôi sẽ hỏi lượng người dùng sẽ tăng lên bao nhiêutăng nhanh như thế nào ? Chúng tôi cố xác định lý do tại sao nó không thể tăng nhanh hơn nữa, và chúng tôi đặc biệt quan tâm nếu người dùng có thực sự yêu thích sản phẩm đó không. Nghĩa là, họ sẽ giới thiệu sản phẩm đến bạn bè của họ mà không cần sự khuyến khích từ phía công ty. Chúng tôi cũng hỏi xem công ty có đang tạo ra lợi nhuận không, và nếu không thì lý do tại sao.

Nếu công ty đó chưa có người dùng nào cả, chúng tôi sẽ cố xác định những chức năng chính yếu nhất để xây dựng trước nhằm kiểm tra giả thuyết của mình, tức là, nếu chúng ta đi ngược lại từ trải nghiệm người dùng hoàn hảo nhất, chúng ta sẽ tìm thấy thứ chính yếu để bắt đầu.

Cách để kiểm chứng một ý tưởng khởi nghiệp là chạy thử nó và xem việc gì sẽ xảy ra, hoặc thử bán nó đi (ví dụ bạn cố gắng đạt được một hợp đồng trước khi bắt tay vào viết code). Cách thứ nhất phù hợp với những ý tưởng cần khách hàng (người dùng có thể cho bạn biết họ sẽ dùng nó, nhưng trên thực tế việc đó cũng không giúp bạn giải quyết hết mọi chuyện) và cách thứ hai phù hợp với những ý tưởng cho doanh nghiệp (nếu một công ty nói với bạn họ muốn mua nó, thì bạn cứ làm nó cho họ). Đặc biệt là khi bạn là một doanh nghiệp, một trong những câu hỏi đầu tiên dành cho bạn là bạn có đang sở hữu một hợp đồng từ một khách hàng nói rằng họ sẽ mua thứ bạn đang làm không. Đối với hầu hết công ty công nghệ sinh học và phần cứng, để kiểm chứng một ý tưởng việc đầu tiên là nói chuyện với những khách hàng tiềm năng và xác định những phần thiết yếu của công nghệ mà bạn có thể xây dựng ngay được.

Việc cải tiến ý tưởng của bạn từ phản hồi của khách hàng rất quan trọng. Và việc bạn thấu hiểu họ cũng quan trọng không kém. Bạn cần những thông tin này để đánh giá một ý tưởng, phát triển một sản phẩm tốt, và xây dựng một công ty tuyệt vời.

Như đã nói ngay từ đầu, làm khởi nghiệp rất gian khổ. Nó ngốn rất nhiều thời gian, và cần sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Người sáng lập và nhân viên cần phải có chung một sứ mạng để duy trì nó. Vì thế mà chúng tôi hay hỏi những người sáng lập rằng: tại sao bạn lại muốn thành lập một công ty.

Chúng tôi cũng hỏi làm thế nào để có một ngày công ty trở thành độc quyền . Có nhiều định nghĩa về độc quyền, nhưng chúng tôi sử dụng định nghĩa công ty độc quyền của Peter Thiel:

Những công ty làm tốt việc của họ đến mức mà các công ty khác không thể đưa ra một thứ khác để thay thế.

Đương nhiên là chúng tôi không muốn công ty bạn hành xử phi đạo đức với các đối thủ cạnh tranh. Thay vào đó, chúng tôi tìm kiếm những doanh nghiệp trở nên mạnh mẽ hơn khi được mở rộng và rất khó bị sao chép.

Cuối cùng là câu hỏi về thị trường. Thị trường hiện nay lớn như thế nào , nó tăng trưởng nhanh như thế nào , và tại sao trong mười năm nữa nó vẫn tiếp tục tăng trưởng . Chúng tôi cố gắng tìm hiểu tại sao thị trường đó tăng trưởng nhanh chóng, và tại sao nó lại thích hợp cho một công ty khởi nghiệp. Chúng tôi thích thời điểm mà đa số công nghệ đang bắt đầu đổi mới mà mọi người vẫn còn chưa nhận ra, những công ty lớn rất kém trong việc quan sát thấy những điều này. Và bằng cách nào đó đừng đi theo lối mòn suy nghĩ thông thường, hãy tiếp cận một phần lớn của một thị trường nhỏ.

Vài suy nghĩ về ý tưởng khởi nghiệp:

Chúng tôi rất thích những thứ mới phát sinh từ một thứ khác. Hầu hết các công ty lớn đều bắt đầu với những thứ rất cơ bản nhưng mới lạ (một định nghĩa chấp nhận được của từ “mới” ở đây là tốt hơn gấp 10 lần). Nếu có 10 công ty cùng khởi nghiệp với cùng một ý tưởng trong cùng một thời điểm, thì chúng tôi sẽ nghi ngờ ý tưởng đó đã có ai khác thực hiện rồi.

Một lý do quan trọng không nên theo lối suy nghĩ thông thường là làm một thứ mới và khó khăn sẽ dễ hơn làm một thứ ăn theo và đơn giản. Người khác sẽ tham gia và giúp đỡ với bạn nếu đó là trường hợp đầu tiên, chứ không phải trường hợp thứ hai.

Những ý tưởng khởi nghiệp tốt nhất nghe thì có vẻ tệ nhưng thực tế lại ngược lại. Do đó, bạn không cần phải giấu diếm ý tưởng của mình. Nếu nó quả thực là một ý tưởng tốt, hầu như chả ai muốn ăn cắp nó cả. Thậm chí nếu nó nghe có vẻ rất đáng để ăn cắp, nhưng hãy nhớ số người có những ý tưởng tốt ở ngoài kia gấp tối thiểu một nghìn lần những người sẵn sàng biến chúng thành hiện thực. Ngoài ra, nếu bạn kể cho những người khác nghe việc bạn đang làm, họ có thể sẽ giúp bạn đấy.

Khi kể cho người khác nghe ý tưởng của bạn, mặc dù ý tưởng đó gây hứng thú lần đầu với vài người nhưng hầu hết mọi người sẽ bảo ý tưởng của bạn dở tệ. Có thể họ đúng, có thể họ không giỏi trong việc đánh giá một công ty khởi nghiệp, hoặc cũng có thể họ chỉ đang ghen tỵ với bạn mà thôi. Dẫu lý do nào đi nữa, việc này sẽ xảy đến rất nhiều, nó sẽ khiến bạn bị tổn thương, và dù bạn nghĩ rằng những lời này không ảnh hưởng đến mình, bạn vẫn sẽ bị chút nào đó ảnh hưởng. Càng sớm phát triển niềm tin vào bản thân và không bị kéo xuống bởi những người ghét bạn, bạn càng trở nên tốt hơn. Bạn nên nhớ:

Đi cùng với sự thành công của bạn chính là những kẻ ghét bạn.

Giả sử bạn muốn bắt đầu khởi nghiệp nhưng chưa có ý tưởng nào thì sao? Tôi nghĩ có lẽ bạn không nên làm khởi nghiệp. Bạn nên có một ý tưởng và khởi nghiệp là cách để biến ý tưởng đó thành hiện thực.

Chúng tôi từng thử nghiệm việc này bằng cách tài trợ cho một số nhóm đầy triển vọng nhưng chưa có ý tưởng nào cả với hi vọng họ sẽ có những ý tưởng hứa hẹn sau lần tài trợ của chúng tôi.

Tuy nhiên, tất cả bọn họ đều thất bại. Tôi nghĩ rằng một phần vấn đề là do những người sáng lập giỏi thường có rất nhiều ý tưởng tốt (rất rất nhiều là đằng khác). Nhưng một vấn đề lớn khác là khi bạn đã có một công ty, bạn phải nhanh chóng nghĩ ra một ý tưởng, và vì bạn đã có một công ty chính thức nên ý tưởng bạn nghĩ ra không được quá điên rồ. Cuối cùng, bạn gom được vài ý tưởng nghe thì có vẻ hợp lý nhưng chỉ là những ý tưởng ăn theo người khác. Đây là mối nguy khi không có ý tưởng ngay từ đầu.

Vì thế, tốt hơn hết là bạn không nên gắng sức để nghĩ cho ra một ý tưởng khởi nghiệp. Thay vào đó, hãy học hỏi thêm nhiều thứ khác. Luyện tập chú ý đến các vấn đề, những thứ trông chẳng mấy hiệu quả, và những đổi mới trong công nghệ. Tham gia những dự án mà bạn thấy thú vị . Ra ngoài và gặp gỡ những người thông minh và thú vị khác. Đến một lúc nào đó, ý tưởng sẽ đến với bạn.

 

10 mẹo CSS hữu ích bạn nên biết

Pagespeed Optimization (tối ưu hóa tốc độ trang) là một công việc mà hầu như mọi Web developer đều quan tâm và nên biết, mục đích của nó là đưa nội dung website đến với người xem nhanh nhất có thể.

Front-end developer thường làm việc với HTML, CSS, Javascript và các hình ảnh. Do đó, đây cũng là các đối tượng chính để chúng ta tối ưu tốc độ tải trang cho website. Tốc độ tải trang của website ngoài các yếu tố liên quan do server thì còn phụ thuộc vào kích thước và số lượng file phải tải về, do đó càng giảm được kích thước file lẫn số lượng file cần phải tải về thì cũng đồng thời tăng tốc độ tải file và giảm số lượng request lên server.

Ở bài này mình sẽ giới thiệu với các bạn 10 mẹo CSS hữu ích giúp giảm kích thước, số lượng file CSS, tối ưu file CSS và phát triển CSS dễ dàng hơn, nội dung bài gồm những phần sau:

  1. Hạn chế sử dụng @import
  2. Sử dụng cách viết ngắn gọn (shorthand properties)
  3. Khai báo class bổ trợ (Helper classes)
  4. Hạn chế sử dụng CSS trong element của HTML (inline CSS attributes in HTML elements)
  5. Giảm số lượng file CSS (Combine external CSS)
  6. Giảm kích thước file CSS
  7. Áp dụng OOCSS (Object Oriented CSS)
  8. Đặt tên class và id một cách khoa học
  9. Ngôn ngữ tiền xử lý CSS (CSS Preprocessor)
  10. Sử dụng Koala-app khi làm việc với CSS

1. Hạn chế sử dụng @import

Hạn chế sử dụng @import hoặc tốt nhất là không nên sử dụng @import trong file CSS, vì nó sẽ làm chậm quá trình tảikhông sử dụng được khả năng tải file đồng thời của browser. Để dễ hiểu bạn hãy xem ví dụ sau:

Mình có 2 file CSS là a.cssb.css được nhúng vào trang web như sau:

Trong file b.css, bạn import file c.css:

Kết quả khi browser tải trang sẽ như thế này:

HTML download
a.css
b.css
c.css

Chú thích:

  • Request 1: browser gửi request để lấy HTML về
  • Request 2: browser gửi request để lấy a.css
  • Request 3: browser gửi request để lấy b.css
  • Request 4: browser gửi request để lấy c.css

Như các bạn thấy ở hình trên, để tải được c.css thì browser phải chờ để tải xong a.css.

Lý do: Vì browser khi đã tải xong b.css và bắt đầu đọc nội dung bên trong thì thấy @import yêu cầu phải tải thêm c.css, lúc này browser phải đứng chờ cho nhóm proccess trước đó chạy xong (trong trường hợp này là chờ a.css) thì mới bắt đầu tải tiếp c.css và tiếp tục render sau khi đã tải xong.

Trong khi đó nếu bạn loại bỏ @import url(c.css) trong b.css đi và nhúng trực tiếp c.css vào trang HTML

thì bạn sẽ có kết quả như sau:

HTML download
a.css
b.css
c.css

Lúc này browser sẽ bắt đầu tải file đồng thời không cần phải chờ cho a.css tải xong, sẽ rút ngắn được thời gian tải file xuống.

Như tiêu đề mình nói rằng nên Hạn chế sử dụng @import, vậy một câu hỏi nhỏ đặt ra là khi nào thì nên dùng @import?.

Theo mình thì khi những định nghĩa CSS cần lệ thuộc vào một định nghĩa ở file CSS khác trước – thì khi đó nên dùng @import, ví dụ bạn sử dụng các bộ thư viện reset CSS như Normalize.css, bạn cần reset tất cả các định nghĩa CSS về một chuẩn chung trước khi viết định nghĩa CSS tiếp theo – lúc này bạn sẽ dùng @import để import file Normalize.css vào trong file định nghĩa CSS của bạn, lý do sử dụng @import ở đây là để tránh cơ chế tải file đồng thời của browser và bắt buộc browser phải tải và áp định nghĩa CSS của Normalize.css trước rồi mới đến các định nghĩ CSS ở bên dưới @import.

Một câu hỏi tiếp theo Nếu nhất thiết phải dùng @import như ví dụ trên, thì các nào khác để giải quyết thay vì dùng @import hay không?.

Tất nhiên là có cách, đó là bạn copy toàn bộ nội dung của file Normalize.css vào trong file CSS của bạn, hay còn gọi là Combine external CSS mình sẽ giới thiệu phía bên dưới.

2. Sử dụng cách viết ngắn gọn

Sử dụng cách viết ngắn gọn (shorthand properties) để dễ dàng thiết lập một số thuộc tính chỉ trên một dòng, đây cũng là một cách để bạn dễ dàng kiểm soát – theo dõi code của mình, đồng thời cũng hỗ trợ giảm số lượng ký tự trong file css và giảm kích thước file.

Lấy ví dụ đơn giản về cách thiết lập thuộc tính hình ảnh cho background

Bạn có thể viết thành

Cấu trúc shorthand của thuộc tính background như sau

Ngoài background thì còn có một số thuộc tính khác cũng có thể sử dụng shorthand như margin, padding, border, outline, … bạn có thể tham khảo thêm trên Mozilla Developer Network (MDN). Ở cuối trang này có danh sách các thuộc tính có thể áp dụng shorthand.

Bên cạnh đó, nếu bạn thích khai báo mã màu HEX thì đối với một số mã màu thông dụng bạn cũng có thể viết ngắn gọn lại ví dụ như #FFF thay cho #FFFFFF hay #000 thay cho #000000. Bạn có thể tham khảo cách chuyển đổi tại CSS Color Converter.

3. Khai báo class bổ trợ

Class bổ trợ (Helper classes) là những class được định nghĩa sẵn một số thuộc tính đơn giản và thường hay sử dụng. Ví dụ như text-align, font-weight, color… Class bổ trợ trong quá trình viết HTML các bạn chỉ cần thêm class đó vào mà không cần phải định nghĩa lại thuộc tính. Cách làm này khá hữu dụng khi bạn sử dụng một CSS framework và cần custom “rất ít” thuộc tính, hoặc bạn không chọn được tên class phù hợp cho element đó, hay element đó không cần xác định class để làm gì đó với javascript.

Điểm lợi của việc này ngoài việc bạn không cần định nghĩa lại một số thuộc tính không cần thiết, thì nếu CSS càng nhiều thì bạn sẽ tiết kiệm được khá nhiều thuộc tính cần khai báo lại và sẽ giảm được kích thước file CSS. Ví dụ:

Mình có các element sau cần viết CSS và mình đang dùng framework bootstrap:

Thay vì mình cần phải viết CSS như sau để custom lại theo ý mình

Thì mình sẽ khai báo class bổ trợ để có thể tái sử dụng cho nhiều trường hợp khác về sau ( Những class có sẵn của bootstrap mình sẽ không liệt kê vào, vì hiện giờ mình cần custom các element này )

Như vậy trong HTML mình sẽ khai báo như sau

Như vậy thì về sau những class này mình có thể tái sử dụng rất nhiều lần ở rất nhiều element, và mình có thể bỏ đi khá nhiều công đoạn phải gõ lại code CSS khi có phát sinh thêm element mới.

Điều này mình học hỏi từ bootstrap và cảm thấy nó khá là hay. Bạn có thể tham khảo thêm các helper class hoặc typography của bootstrap để hiểu rõ hơn.

4. Hạn chế sử dụng Inline CSS trong các elements

Ở đây, mình chỉ khuyên các bạn nên hạn chế sử dụng, vì điều này sẽ làm các bạn khó kiểm soát code CSS của mình. “Vạn bất đắc dĩ” cần giải quyết nhanh (hotfix) thì hãy dùng hoặc nếu chỉ dùng một lần hoặc là CSS động từ javascript thì có thể chấp nhận được.

Theo như Google Pagespeed Insights thì việc này sẽ làm code bị lặp lại không cần thiết và vi phạm Chính sách Bảo mật Nội dung của W3, trong một số trường hợp thì các attribute này sẽ bị chặn.

5. Giảm số lượng file CSS

Gom các file CSS lại với nhau (Combine external CSS) là việc dễ làm nhất, thay vì phải viết thành nhiều file như header.css, navigation.css, footer.css… vào trong văn bản HTML thì bạn hãy gom các file này thành một file duy nhất. Nội dung file này sẽ chứa toàn bộ nội dung của các file trên, như vậy bạn sẽ giảm được nhiều request đến server và giảm tải cho server khá nhiều.

Thay vì sử dụng như vầy

Nên gom chúng lại thành

6. Giảm kích thước file CSS

Giảm kích thước file CSS được thực hiện bằng cách loại bỏ các khoảng trắng không cần thiết, dấu xuống hàng, dấu chấm phẩy cuối cùng trong class hoặc id… Công đoạn này còn được gọi là minify. Để tiện phân biệt giữa file chưa minify và file đã minify thì bạn nên thêm .min vào tên file đã minify. Ví dụ style.css sau khi minify sẽ thành style.min.css.

Bạn có thể truy cập vào Clean CSS để thực hiện minify css hoặc sử dụng tool Koala-app mình sẽ giới thiệu bên dưới để tự động xuất file minify trong quá trình viết code.

7. Áp dụng kỹ thuật OOCSS

OOCSS (Object Oriented CSS) – CSS hướng đối tượng, thật ra hướng đối tượng ở đây có nghĩa là bạn gom các thuộc tính giống nhau của 2 class cùng áp dụng cho một element thành một class để giảm thiểu sự lặp lại. Ví dụ:

Thay vì khai báo 2 class cho button như sau

Mình sẽ gom một số thuộc tính của 2 class này thành một class khác có tên là btn:

Như vậy nếu sau này có thay đổi gì về một số thuộc tính chung của 2 class thì mình chỉ cần thay đổi class btn thì sẽ dễ dàng và nhanh hơn.

8. Tổ chức class và id một cách khoa học

Việc này để hỗ trợ bạn sau này khi xem lại code của mình dễ dàng hơn và không bị rối với cách đặt tên của mình, đồng thời cũng dễ dàng nếu có áp dụng một số CSS preprocessor hay BEM.

Thay vì đặt tên

thì nên đặt thành

hoặc tổ chức thành

9. Ngôn ngữ tiền xử lý CSS

Tiền xử lý CSS (CSS Preprocessor) – là một cách mở rộng của CSS hoặc cũng có thể coi nó là một ngôn ngữ riêng. Mục đích của CSS preprocessor là để bạn dễ dàng cấu trúc các đoạn code CSS, giảm thời gian phải viết đi viết lại một đoạn code, dễ dàng áp dụng OOCSS… Nói cách khác bạn có thể hiểu CSS preprocessor gần như là một ngôn ngữ lập trình vì nó cũng có biến, kế thừa class, và dễ dàng tạo ra một thư viện riêng cho bạn quản lý, kế thừa và tái sử dụng ở những dự án khác.

CSS preprocessor hiện nay có rất nhiều nhưng phổ biến nhất hiện nay là Less và Sass. Ở đây mình giới thiệu các bạn về Sass vì mình đang sử dụng nó thay cho Less, và CSS framework phổ biến – Bootstrap, kể từ phiên bản 4 đã chuyển từ Less qua Sass. Về Sass các bạn xem hướng dẫn cài đặt trên trang chủ.

Khi bắt đầu với một dự án có áp dụng Sass, việc đầu tiên mình thường làm là cấu trúc CSS thành nhiều file nhỏ để tránh nhồi nhét CSS vào một file và dễ dàng cho việc quản lý, tìm kiếm khi cần thiết. Mình thường cấu trúc các file Sass như sau:

Trong file style.scss nội dung như sau:

Chú thích:

  • _variable.scss: variable chứa các thông tin về các biến dùng chung
  • _helper.scss: helper sẽ chứa/import các class helper
  • _mixins.scss: mixins sẽ chứa/import các class custom hoặc class được tái sử dụng nhiều lần

Nội dung file _helper.scss như mình đã nói sẽ tạo ra các class helper, nhưng ở đây mình áp dụng tính chất của Scss để tạo ra các class với ít dòng code nhất:

khi Sass complier ra file CSS thì mình sẽ thu được kết quả như sau

10. Giới thiệu sơ lược Koala App

Koala app là một ứng dụng GUI hỗ trợ biên dịch Less, Sass, Compass và CoffeeScript sang CSS và JS. Koala App chạy được trên cả 3 môi trường Mac OS, Linux và Windows nên rất tiện nếu bạn cần thay đổi qua lại giữa các hệ điều hành. Ngoài ra, Koala App còn hỗ trợ minify cho cả CSS và JS.

Koala App

Sử dụng Koala App rất đơn giản, bạn chỉ cần mở lên và ấn dấu + trên đầu chương trình để chọn thư mục chứa các file cần xử lý, và Koala App sẽ tự động scan toàn bộ các folder bên trong và theo dõi khi có thay đổi.

Nếu bạn “siêng” thì có thể tham khảo cách để tự cấu hình project để Koala-app hoạt động theo ý mình tại đây.

Trên đây là những mẹo CSS rút ra từ kinh nghiệm làm việc của mình. Nếu bạn còn những mẹo hay khác thì đừng ngại chia sẻ bên dưới nhé.

All about Silicon Straits Internship Program 2016

1. What is SIP?

Silicon Straits Internship Program (SIP) is our 12-week internship program aiming to provide real-life experience for mainly students.

2. What will you get?

You will get to:

  1. Tackle real projects,
  2. Perfect your technical skills,
  3. Grow professionally,
  4. Receive mentorship,
  5. Have fun.

sip2016 program

3. Who is this program for?

We’re looking for passionate candidates from all types of backgrounds (e.g. students from colleges or universities and/or currently working professionals). If you think you are a good fit for Silicon Straits, apply and tell us why — we always look for talents.

4. Where and When?

Our program will start from February 29th and will last for 12 weeks. You will be working full-time in our beautiful headquarter in District 7, HCM City.

5. What are we looking for?

sip2016 all position

6. When is the deadline for application?

You can submit your application anytime from January 3rd to 17th, 2016.

7. What is the hiring process?

(1) Application Submission: Fill the application form HERE and show us who you are.

(2) Technical Test: You will get an invitation to Technical Test at Silicon Straits office if your application has made us interested.

(3) Interview: If you pass the test, usually you will get an interview within 2 days. This is the time to talk with our technical and management teams so that you can show us your great technical ability and unique personality.

(4) Offer & Welcome: If we believe that you are the right candidate for the job, we will offer you an intern position. Congratulation on becoming a pirate and welcome aboard!

8. How to apply?

Now you’re interested, APPLY HERE. We’re looking forward to greeting you in person.

For more information about SIP 2016, please visit our website.

9. More questions?

Drop us an email at [email protected].